• Home
  • Kartki z historii biblijnej oraz judaizmu

Kartki z historii biblijnej oraz judaizmu

Datownik:

Są tu przedstawione dzieje historii biblijnej oraz historii judaizmu.

9 Adar - Hilel-Szamaj

Hilel-SzamajDzień 9 Adar powszechnie uważany jest za datę rozłamu między szkołą Hilela a szkołą Szammaja.

Pierwszy spór pomiędzy dwiema najbardziej autorytatywnymi  szkołami interpretacji Tory (1 wiek n.e)

Pierwsze zasadnicze rozbieżności w interpretacjach obu szkół dotyczyły pozycji prawa żydowskiego. 

Miało to miejsce na przełomie 1 wieku n.e. W następnych pokoleniach, szkoły spierały się również wielu innych kwestiach dotyczących prawa żydowskiego, aż prawo zostało ustalone zgodnie z naukami "Domu Hillela" - z wyjątkiem kilku przypadków. Zgodnie z tradycją, po przybyciu Mesjasza, prawo zostanie ustanowione zgodnie z orzeczeniami „Domu Szammaja”.

Mimo to przez cały czas członkowie obu szkół utrzymywali między sobą przyjazne stosunki.

Hillel (הלל), zwany też Starszym był wpływowy żydowskim autorytetem prawnym, „Szkoła Hillela”, którą stworzył zajmowała się interpretacją prawa żydowskiego (przełom 1 wieku n.e.). Prawdopodobnie wywodził się z diaspory babilońskiej (stąd określany również jako Hillel Babilończyk) i pochodził z rodu Dawida.

Przeciwstawną „Szkole Hillela”  była „Szkoła Szammaja Starszego”. 

Szammaj (hebr. שמאי -  I w .p.n.e./I w. n.e.) – był żydowskim uczonym, autorytetem  prawno-religijnym. 

Interpretacje obu szkół są obszernie cytowane w Misznie, ich opinie są zazwyczaj przeciwstawne, np. co do nieczystości kobiet menstruujących. Szammaj uważał, że są nieczyste tylko od momentu upływu krwi, Hillel, zaś mówił, że są nieczyste od poprzedniego badania do następnego

Z początku Hillel i Szammaj ściśle współpracowali ze sobą. Szkoła Hillela szkoła prezentowała bardziej elastyczne podejście do Tory niż rygorystyczna Szkoła Szammaja. Ostatecznie judaizm przyjął właśnie wykładnię Hillela za obowiązującą. Późniejsza tradycja przypisuje to wyrokowi głosu z nieba (bat kol).

W odróżnieniu od Szammaja, dla którego najważniejsze było skrupulatne przestrzeganie szczegółowych nakazów Prawa, dla Hillela Starszego istotą Tory był jej duch. Jego interpretacja Pięcioksięgu Mojżeszowego była bardziej ludzka i uniwersalistyczna. Pragnął, by wszyscy Żydzi i nawróceni mieli możliwość przestrzegania Prawa (rygorystyczne podejście np. do sprawy czystości i nieczystości, poważnie utrudniało biednym ludziom dążenie do świętości). „Nie czyń bliźniemu twemu, co tobie niemiłe: to cała Tora. Reszta jest komentarzem – idź i poznaj go.” – odpowiedział poganinowi, który oświadczył, że zostanie żydem, o ile może być nauczony Tory stojąc na jednej nodze.

Z imieniem Hillela wiążą się szczególnie trzy istotne rozstrzygnięcia:

•zabicie baranka paschalnego może być dokonane nawet gdy Pesach przypada w szabat

•do umowy kredytowej można dołączyć klauzulę umożliwiającą odebranie długu mimo roku szabatowego (każdy siódmy rok wedle Pwt. 15, 1-11 anulował zaciągnięte długi). Wybieg ten nazywa się prozbul lub prosbole

•stworzenie siedmiu zasad (middot), które umożliwiały wyprowadzenie z istniejącego prawa dalszych rozstrzygnięć, co było podstawą dalszego rozwoju halachy.

 

DrukujEmail

8 Adar

Żyd by Chagall

 

Z historii judaizmu - wiele wiele lat temu naszym braciom w wierze się udało - dnia 8 Adar I roku 5434 dopięli swego:

W 1660 roku oficjalnie ukonstytuowała się gmina żydowska Barbadosu, przyznano jej oficjalny status w strukturach państwowych. Miało to duże znaczenie dla tamtejszej społeczności żydowskiej, ich życia codziennego.
Żydzi jednak dopatrzyli się bardzo istotnej wady w dokumencie wydanym przez władze państwowe, a mianowicie, w sądach (w trakcie zeznań sądowych) musieli by składać przysięgę - świadectwo prawdy na chrześcijańską Biblię. Na to Żydzi stanowczo nie mogli wyrazić zgody. W październiku 1669 roku społeczność żydowska przedstawiła królowi petycję z prośbą o pozwolenie na składanie przysięgi na Humasz Mojżeszowy (Pięcioksiąg Mojżesza) - Żydowską Biblię.

Kilka lat później, w środę, 14 lutego 1674 - dnia 8 Adar I roku 5434, Barbados uchwalił ustawę przyznającą społeczności żydowskiej prawo, którego się domagali.

DrukujEmail

7 Adar - Hiszpańska Inkwizycja

InkwizycjaInkwizycja - instytucja śledczo-sądownicza Kościoła katolickiego została powołana w XII wieku, której celem było wyszukiwanie znaleźć "chrześcijańskich heretyków". Tzw "niewierni" byli karani, unicestwiani, skazywani na śmierć. Oczywiście Żydzi przede wszystkim byli narażeni na takie oskarżenia o herezję, po prostu za bycie Żydami; tortury były rutynowo stosowane do wydobywania "zeznań". Z biegiem lat inkwizycja, która działała za zgodą papieża, rozprzestrzeniła się na wiele krajów. W 1481 roku Inkwizycja zaczęła działać w Hiszpanii, aby odsłonić "tajnych" Żydów, znanych jako Anusim lub Marranos. Ta Inkwizycja była bardziej antyżydowska niż we wszystkich innych krajach. Pierwsze publiczne skazanie i spalenie żywcem sześciu Marranów i jednej kobiety przez hiszpańską inkwizycję odbyło się w w dniu 7 Adar 1481 roku, w Sewilli, w południowej Hiszpanii.
Po rozpoczęciu działań hiszpańskiej inkwizycji wielu Żydów uciekło z Hiszpanii.

DrukujEmail

7 Adar

Mojżesz-Tora 

Dzień 7 miesiąca Adar jest dniem urodzin i dniem odejścia     z tego świata Mosze Rabejnu - rok 1393 i rok 1273 p.n.e.

 

Mojżesz urodził się w Egipcie 7 Adar roku 2368 od stworzenia świata i zmarł w dniu swoich 120 urodzin - 7 Adar roku 2488 od stworzenia świata.

DrukujEmail

6 Adar - Tora Oneklosa&Raszi

onkelos-on-the-torah-1Pierwszy wydruk Tory Onkelosa & Raszi -

1482 r.

Pierwsze wydanie Pięcioksięgu Mojżeszowego w tłumaczeniu Targuma Onkelosa (aramejskie tłumaczenie Tory) i komentarzami słynnego komentatora Rabiego Szlomo Jicchaki, znanego jako Raszi, ukazało się dnia 6 Adar w 1482 roku.
Nakład wydawnictwa Bolonia, Włochy, pod redakcją Josefa B. Abraham Caravita, który założył drukarnię we własnym domu.

DrukujEmail

Więcej artykułów…