17 faktów o chasydzkich Żydach – warto wiedzić

21 Lipiec, 2019 r.
17 faktów, które warto wiedzieć o chasydzkich Żydach 1. Ruch chasydzki to ruch społeczności żydowskiej pełen miłości, radości i pokory. Chasydzi należą do ruchu założonego przez Rabina Izraela Baala Szem Towa, który nauczał miłości, radości i pokory - zarówno w naszej służbie dla B-ga, jak iw naszym traktowaniu innych ludzi. Na początku XVII wieku, na obszarze znanym dziś jako Ukraina, chłopak, sierota o imieniu Izrael ben Eieazer, lubił  wędrować po okolicznych lasach, nawet nocując tam. Ostatnie słowa jego ojca rozbrzmiewały echem w jego umyśle: „Nie lękaj się niczego, nie bój się nikogo, ale samego B-ga, i kochaj każdego Żyda, tak jak siebie kochasz”. W końcu trafił i dołączył do grupy ukrytych cadyków, którzy podróżowali po Europie Wschodniej, zachęcając Żydów do  podtrzymywania żydowskich tradycji oraz studiowania Tory, Talmudu i innych ksiąg żydowskiej mądrości.  Młody Izrael mówił o miłości B-ga do każdego Żyda i o tym, jak Stwórca bardzo ceni ich każdy dobry uczynek.  Dzięki swoim naukom, nieustannym wędrówkom stał się znanym, zdobył zaufanie społeczności żydowskiej.  W 1740 r. znany już jako „ Baal Szem Tow ” („Mistrz Dobrego Imienia”) osiadł w miasteczku Międzybóż, Ukraina. Tam tysiące  Żydów przybywało, aby słuchać jego nauk, porozmawiać, prosić o radę.  Baal Szem Tow nauczał, że każdy Żyd, uczony i niewykształcony, może łączyć się z B-giem poprzez uczenie się Tory i przestrzeganie micw z miłością, radością i prostotą, gorliwą pokorą. 2. Chasydzcy Żydzi są mistykami Nauki chasydyzmu są przedłużeniem kabbalistycznych dzieł Rabina Szymona bar Jochai , Rabina Izaaka Lurii i innych. Mistrzowie chasydzcy uczynili te mistyczne nauki dostępnymi i praktycznymi dla każdego. Chasyd studiuje dogłębnie i zastanawia się nad tym, w jaki sposób te nauki mają wpływ na nasz związek z B-giem, Jego relacją ze światem i tym, jak micwot wzmacniają ten związek. Te studia nazywają się Chassidus. Chasyd jest zatem tym, który stara się stać się lepszą osobą, bardziej pobożną osobą poprzez studiowanie, kontemplowanie i zgłębianie nauk chasydzkich. 3. Nie wszyscy chasydzi są tacy sami Każda grupa chasydzka ma swój niepowtarzalny charakter.  Na przykład grupy chasydzkie  z ruchu mistrzów Pszischy i (zwłaszcza Gur Hasidimów dzisiaj) cenią prostotę, wyrzeczenie i oddanie się surowej, szczerej prawdzie. Chasydzi z Breslawia przywiązują najwyższą wagę do zachowania radosnego usposobienia, „ hitbodedut ” („prywatna rozmowa z B- giem”) i bezgranicznej wierze w B- ga. Jeszcze inni chasydzi skupiają się na życzliwości dla innych jako nadrzędnej jakości. Wiele grup chasydzkich przyjęło dziś „wyspiarskie” podejście do samozachowawczości - niektóre bardziej inni mniej. Chasydyzm Chabadu bierze osobistą odpowiedzialność za każdego Żyda, z całkowitym lekceważeniem denominacji lub stylu życia. 4. Żydzi chasydzcy używają technologii Chasydzi używają telefonów komórkowych, jeżdżą samochodami i używają innych technologii. Jednym słowem żyją w pełnie z duchem czasu i współczesności. Dlaczego nie? Przecież mędrcy nauczali, że „Wszystko, co Bóg stworzył w swoim świecie, stworzył dla Swej sławy” ( Awot 6:11) W Chabadzie się uważa, że dotyczy to zwłaszcza odkryć naukowych ostatnich lat - ich celem jest dodanie czci B-gu dzięki wykorzystaniu ich do studiowania ksiąg, Tory i micwot oraz doprowadzeniu świata do ostatecznego, mesjańskiego Zbawienia. Jednocześnie chasydzi są bardzo ostrożni i uważni w korzystaniu z Internetu, podobnie jak każdy, kto jest zainteresowany swoim moralnym i psychicznym dobrostanem. W praktycznie wszystkich społecznościach chasydzkich małe dzieci mają zerowy lub bardzo ograniczony dostęp do Internetu. Osoby korzystające z Internetu dla biznesu powinny stosować filtry i inne zabezpieczenia. Główne obawy dotyczą narażenia na pornografię, rozmaitych programów zachęcających do używek, rozwiązłości etc… W chasydzkiej enklawie Meah Shearim, Jerozolima © Norman Frankel 5. Chasydzi a  wskazówki Rebbe Wyraz „rebbe” to po prostu wymowa wyrazu „rabin” w języku jidysz. Jednak zaczęło się odnosić do przywódców różnych grup chasydzkich. Nie ma formalnego opisu stanowiska Rebbe, ani nie istnieje procedura składania wniosków lub selekcji, aby zostać jednym z nich. Czym jest rebe? Przez cały czas byli ludzie, którzy poświęcili swoje życie zjednoczeniu z B-giem i służbie Jemu. Ale często oddalali się od zwykłego ludu, aby zanurzyć się w nauce, kontemplacji i modlitwie. Pierwsi przywódcy ruchu chasydzkiego powierzyli takim ludziom zadanie udzielania wskazówek i inspiracji każdemu członkowi swojej społeczności, aby każdy mógł czuć się blisko Boga i służyć Mu z miłością, podziwem i radością. Związek między chasydem a jego lub jej rebe jest bliski i intymny - o wiele głębszy, niż nauczyciela i ucznia. Chasyd musi podejmować własne decyzje i ciężko pracować, aby osiągnąć swoje cele, ale rebbe zawsze służy pomocą i wsparciem, aby prowadzić i pomagać. 6. Chasidim Value Song. Nie bez powodu współczesna muzyka żydowska jest często określana jako muzyka chasydzka. Wielki chasydzki mistrz, rabin Schneur Zalman z Liadi , nauczał, że „muzyka jest piórem duszy”. Niektóre utwory chasydzkie budzą i ożywiają, a niektóre są kontemplacyjne i otrzeźwiające, z których każdy wyraża inny aspekt ludzkiego doświadczenia i połączenie man-G-d. 7. Chasydzi lubią opowiadać historie. Opowieść chasydzka może przybierać różne formy. Często jest to opowieść starannie przygotowana, z puentą. W innych przypadkach historia chasydzka opowiada o czynach, pobożności lub o przygodach lub walce chasydów z poprzednich pokoleń. Pięknie opowiadania i chasydzkie historie stanowią bogatą tradycję ustną i pisemną. W tym obrazie chasydzki artysta Zalman Kleinman pokazuje „ farbrengen ”, chasydzkie zgromadzenie, które zawiera pieśń, opowieści, nauki Tory i inspirację. 8. Hojność i dobroczynność Chasydzów. Chasydzi działają w ochotniczych korpusach pogotowia ratunkowego i innych społecznych organizacjach pomocy ludności w swoich krajach. Bikur cholim - odwiedziny chorych w szpitalu społeczności chasydzkiej są legendarne, podobnie jak gemachim - bezpłatne organizacje pożyczkowe na każdą potrzebę: od nauki po suknie ślubne. Chabadnicy mawiają: „ten kawałek chleba jest twój jak mój”, umieszczając „twój” przed „mój”…. Chodzi o pomoc drugiej osobie. 9. Ubrania wyróżniają chasydów. Nakrycia głowy i ubrania chasydów mogą wskazywać na grupę, do której należy. Szeroki aksamitny kapelusz jest znakiem rozpoznawczym węgierskiego chasyda, wyższy aksamitny kapelusz noszony do tyłu jest  ‚wyróżnikiem’ dla chasydów Vishnitzerów, zaokrąglony filcowy kapelusz wskazuje na chasydów Gur - zwykle (ale nie zawsze) jest noszony na szczycie głowy chasyda z Chabadu. Jednak ubranie nie zawsze jest bezbłędnym wskaźnikiem. Naprawdę istnieją dwa sposoby definiowania chasydzkich Żydów: jako grupy socjologicznej lub jako zwolenników określonej ideologii i określonego sposobu życia. Naprawdę, aby być chasydem, istnieje bardzo prosta formuła: jeśli studiujesz nauki chasydzkich mistrzów i mocno łączysz się z jednym z kierunków, okazujesz miłość każdemu Żydowi, starasz się spełniać micwy B-ga i poznawać Jego Torę z miłością i radością, wtedy jesteś chasydem, niezależnie od tego jak się ubierasz . 10. Chasydzi byli kiedyś prześladowani Kiedy chasydzi pojawili się w drugiej połowie XVIII wieku, wielu z nich tworzyli nowe grupy, wobec których była nieufność  ze strony społeczności żydowskiej. Czy chasydzcy Żydzi byli naprawdę pobożni? Czy pozostawali wierni przestrzeganiu Tory i micw? Niektórzy nadgorliwi przedstawiciele społeczności powzięli na siebie nękanie i zastraszanie chasydzkich Żydów. W 1798 r. Rabin Schneur Zalman z Liadi został aresztowany przez władze carskie na podstawie zmyślonych oskarżeń o działalność rewolucyjną wymyśloną przez zazdrosnych przeciwników. Jego uwolnienie z więzienia w dniu 19 Kislew jest obchodzony w Chabadzie jako „Nowy Rok Chasydyzmu”. Wiele lat później, w komunistycznej Rosji, chasydzi ryzykowali życiem, aby utrzymać żydowskie życie i tradycje w Związku Radzieckim. Podczas gdy wielu chasydów zginęło z rąk władz sowieckich, a inni prze dziesiątki lat w gułagu, ale zwyciężyli, a płomień judaizmu płonął jasno nawet w najciemniejszych czasach caratu i komuny. 11. Chasydzcy Żydzi nie identyfikują się jako „ultra-ortodoksyjni” Jeśli chodzi o chasydzkich Żydów, to są oni po prostu Żydami, którzy starają się postępować właściwie i zachować żydowską tradycję w najlepszy możliwy sposób. Wielu uważa termin „ultra-ortodoksyjny” za pejoratywny. Więc jaki jest lepszy termin? Chasydzcy Żydzi lub  Chasydzi ? Lub wspólnoty chasydzkie mogą zostać włączone do większego grona „Hareidim”, terminu odnoszącego się do wszystkich, którzy naprawdę troszczą się o zachowanie Tory B-ga z największą możliwą starannością. Albo po prostu nazywaj ich Żydami. 12. Chasydzi są najszybciej rozwijającą się grupą w judaizmie Do połowy XIX wieku co najmniej połowa Żydów wschodnioeuropejskich uważała się za chasydów - a większość światowego żydostwa żyła w Europie Wschodniej. Ale w XX wieku antyreligijne reżimy komunistyczne, wraz ze zniszczeniami w okresie Holokaustu, niemal całkowicie zmiotły chasydzkie żydostwo z mapy. Jednak dzisiaj wspólnota chasydzka rozwija się w sposób, w jaki ocaleni z Holokaustu, którzy zasiedlili korzenie swoich zrujnowanych młodych Europejczyków w Izraelu i Ameryce Północnej, nie mogliby nawet sobie tego wyobrazić. Jak doszło do takiego cudu? Po pierwsze, charyzmatyczni przywódcy o silnej woli ciężko pracowali, aby podnieść na duchu tych uchodźców z Europy, aby budować dzielnice ze szkołami i miejscami pracy. Po drugie, chasydzcy Żydzi mają tendencję do poślubiania młodych, mają duże rodziny, w których się pielęgnuje tradycje. Nauki chasydzkie szybko zaczynają nadążać za nowoczesnością. Chociaż nie wszyscy studiujący te nauki dołączają do grupy chasydzkiej, to jednak często przyjmują chasydzki styl życia. 13. Największe grupy chasydzkie Nie ma oficjalnych wykazów i spisów grup chasydzkich i trudno byłoby w wielu przypadkach je określić. Na przykład szacunki liczby chasydów Chabadu wahają się od 50 000 do 200 000 osób. W sumie, licząc dorosłych i dzieci, liczba chasydów na całym świecie w 2005 r. została oszacowana na 400 000 osób i szybko rosła z powodu wysokiego wskaźnika urodzeń. Prawdopodobnie połowa mieszka w Izraelu, kolejne 30-40% w Ameryce (głównie Brooklyn i New Jersey), a reszta rozciąga się na cały świat, szczególnie w Wielkiej Brytanii, Antwerpii i Montrealu. Grupy chasydzkie są na ogół nazywane po mieście, w którym ich Rebbe mieli skupione grono zwolenników, uczniów (tzw „dwór”). Niektóre z największych i najbardziej rzucających się w oczy grup dzisiaj (bez szczególnej kolejności) to:
  • Gur (Polska, dziś głównie zamieszkali w Izraelu).
  • Chabad Lubawicz (Litwa i Białoruś, dziś głównie zamieszkali w Crown Heights, Brooklyn USA oraz Kfar Chabad, Izrael, ale również rozprzestrzenił się po całym świecie).
  • Satmar (pochodzący z Satu Mara, Rumunia, dziś skoncentrowani w Williamsburg, Brooklyn, a także Kiryas Yoel , Monsey i in.).
  • Bobow (Galicja, dziś bardzo znani w Borough Park, Brooklyn).
  • Belz (Galicja, dziś głównie w Izraelu ze znaczącymi społecznościami w Nowym Jorku i Montrealu).
  • Visznitz (pochodzący z Ukrainy, głównie w Izraelu i Monsey, NY).
  • Breslow (Ukraina, dziś rozpowszechniony na całym świecie).
  • Czarnobyl (pochodzący z Ukrainy, dziś w New Square, NY i na całym świecie).
  • Sanz-Klausenburg (Galicja, dziś skoncentrowani w Netanji, Izrael).
14. Kobiety zamężne zakrywają włosy Nie jest to wyjątkowe dla chasydów, ponieważ prawo żydowskie tego wymaga od wszystkich kobiet zamężnych. Podczas gdy niektóre chasydzkie kobiety wolą chustki lub chusty. Lubawiczer Rebbe zachęcał kobiety do używania peruk. Często wykonana z ludzkich włosów dobrej jakości peruka może być elegancka i atrakcyjna. 15. Mężczyźni zapuszczają swoje brody Pełna broda nie jest „zastrzeżona” wyłącznie dla chasydów, ponieważ Żydzi zapuszczali sobie brody od czasów biblijnych. Bierze się to z przykazań Tory - Tora zabrania mężczyźnie ciąć zarost dwóch różnych miejscach na twarzy. Ponadto Kabbała przywiązuje wielką wagę do brody, nauczając, że „broda odzwierciedla trzynaście niebiańskich atrybutów B-skiego Miłosierdzia”. 16. Jidysz jest „lingua franca” chasydzkich Żydów Ruch chasydzki rozpoczął się w Europie Wschodniej, gdzie ogromna większość Żydów mówiła w jidysz. Nawet dzisiaj język jidysz jest językiem podstawowym z wyboru wielu chasydzkich Żydów. Ponieważ chasydzi są ruchem otwartym, który stale zdobywa nowych zwolenników, wielu chasydów mówi po. hebrajsku, angielsku, francusku, rosyjsku i hiszpańsku. 17. Chasydzi są zwykłymi ludźmi. Nie zrzucaj stroju. Chasydzi są wyjątkowymi jednostkami z własnymi upodobaniami, skłonnościami, niechęciami, hobby, zainteresowaniami i doświadczeniami życiowymi. Podobnie jak każdy z nas, mają złe dni, dobre dni i dni między nimi. Niektórzy są nieśmiali, inni są hałaśliwi; niektórzy są pracowici, a inni są marzycielami, „fruwającymi w niebie”; niektórzy są liderami, a niektórzy są naśladowcami. Więc następnym razem, gdy spotkasz chasyda. Pamiętaj, że jest on zwykłym człowiekiem, który stara się jak najlepiej służyć B-gu w świecie, który On stworzył dla nas wszystkich. Ilustarcja:  Chasydzcy Żydzi w Jerozolimie © Norman Frankel.   W tym obrazie chasydzki artysta Zalman Kleinman pokazuje farbrengen 17 Faktów  chasydzkie zgromadzenie, które zawiera pieśń, opowieści, nauki Tory i inspirację.