Tag Archives: ciekawe

10 Cheszwan – narodziny Gad’a

Gad, syn Jakuba i Zilpy, siódmy z Dwunastu Plemion, urodził się 10 miesiąca Marcheszvan. Dożył 125 lat.  Dwanaście plemion izraelskiego narodu.23 Cheszwan-GadJakub miał dwunastu synów: Reuwen, Simon, Lewi, Judah, Dan, Naftali, Gad, Aszer, Issachar, Zebulum, Josef, Benjamin. Potomstwo każdego z […]

7 Cheszwan

Ostatni Żyd wraca do domu. W okresie epoki Drugiej Świątyni (około 230 p.n.e.) dzień 7 miesiąca Cheszan zwykle był dniem kiedy Żydzi wracali do swoich domów. Żyd przybyły do Jerozolimy na wielkie święta z miejscowości najbardziej oddalonej od Świątyni z […]

24 Tiszrei

Powracający wygnańcy zobowiązują się przestrzegać Tory (335 p.n.e.) Żydzi, którzy wrócili do Erec Izraela wraz z Ezdraszem i Nehemiaszem, zgromadzili się tego dnia skruszeni, przepraszali za swoje czyny, podpisując dokument, w którym zobowiązali się zaufać B-gu i podążać Jego drogami. […]

25 Elul -odbudowa murów Jerozolimy

Dzień 25 Elul roku 335 p.n.e. – Mury jerozolimskie przebudowane. Odbudowa murów Jerozolimy – która legła w gruzach od czasu zniszczenia Pierwszej Świątyni przez Babilończyków 88 lat wcześniej – została ukończona przez Nehemię dnia Elul 25 roku 3426 od stworzenia […]

25 Elul – Stworzenie świata

Stworzenie świata (3761r. p.n.e.) Pierwszy dzień stworzenia, kiedy B-g stworzył byt, czas, materię, ciemność i światło, był dniem 25 Elul. (Dzień Rosz Ha’Szana, kiedy obchodzimy “początek Jego dzieła tworzenia”, jest właściwie szóstym dniem Stworzenia, gdy świat osiągnął potencjał dla realizacji […]

24 Elul

Przygotowania do rozpoczęcia budowy Drugiej Świątyni (353 p.n.e.) Zainspirowany proroctwem Aggeusza, które padło dnia 1 Elul, Zerubawel, syn Szelaliela, władca Judy, i Jozue, syn Jehozadaka, najwyższego kapłana, rozpoczęli przygotowania do budowy Drugiej Świątyni (Ks. Aggeusza 1:15). Rzeczywista budowa rozpoczęła się […]

23 Elul

Gołąb przyleciał z gałązką oliwną w dziobie  (2105 p.n.e.).  Stało się to w 301 dniu Wielkiego Potopu.  Po raz drugi Noach wysłał z Arki “wysłańca na zwiady” (pierwszym był kruk). Tym razem gołębia nie było długo, wrócił dopiero po całym […]

18 Elul

Dzień 18 Elul to dzień urodzin Rabina Izraela Baala Szem Towa, założyciela chasydyzmu. Jest to również dzień urodzin założyciela Chabad Lubawicz, przywódca i pierwszy Rebbe – Szneur Zalman z Liady. Rabin Izrael urodził się w małym miasteczku na Ukrainie w […]

18 Elul – Chai Elul

Narodziny Chasydyzmu. Dzień 18 miesiąca Elul,  nazywany też Chai Elul jest jednym z najbardziej charakterystycznych świąt chasydzkich. W tłumaczeniu z języka hebrajskiego słowo „chai” oznacza „życie”, a jego jego liczba wg gematrii – 18. Rabin Isroel Baal Szem Tow, twórca […]

17 Elul

Noah wysyła Gołębia (2105 p.n.e.) Po nieudanej próbie wysłania kruka z arki (patrz “Kartki historii biblijnej oraz historii judaizmu” z dn. 10 Elul), Noah wysłał gołębia z okna arki, aby sprawdzić, czy wielki Potop, który okrył ziemię, zmalał. “Lecz gołębica […]

15 Elul – Jesziwa Tomchei T’mimim

W niedzielę dnia 15 Elul w carskiej Rosji została założona uczelnia – “Jesziwa Tomchei Temimim Lubawicz” (1897) – studia Talmudyczne i Chassidut. Jesziwa “Tomchei Temimim Lubawicz”, jako pierwsza zintegrowała i włączyła do programu nauczania „ujawnione” części Tory (Talmudu i Halachahy) […]

10 Elul

Noach wysyła Kruka „…I stało się po upływie czterdziestu dni, otworzył Noach okno arki, które był uczynił. I wypuścił kruka, a ten latał wciąż tam i napowrót, póki nie oschły wody na ziemi…” (Księga Tory, Bereszit, 8:6-7) Stało się to […]

8 Elul

Wazhington odpowiada na list Żydów z Newport (1790 rok) Pezwodniczący gminy żydowskiej w Newport w stanie Rhode Island wystotosował emocjonalny list do George’a Washingtona w imieniu społeczności żydowskiej, witając prezydenta z okazjji jego wizyty w Newport. W swoim liście wyraził […]

5 Elul

Pierwsza chasydzka Alija (1777 r. n.e.) Pierwsza chasydzka alija (imigracja do Ziemi Świętej), grupa Żydów z Rosji, ktorej przwodzili Rabin Menachem Mendel z Witebska, Rabin Abraham z Kaliska i Rabin Jiisroel z Polocka, dotarła do Ziemi Świętej dnia 5 miesiąca […]

5 Elul – proroctwo Ezechiela

Ezechiel przewiduje upadek Jerozolimy (428 p.n.e.) Dnia 5 Elul prorok Ezechiel siedział w swoim domu w Babilonii, a starsi Judy siedzieli przed nim. Nagle “dotknęła go ręka B-ska” – doświadczył wizji, w której został przewieziony do Jerozolimy, ukazały się przed […]

Nazir i przysięga nazirejska.

Nazir i przysięga nazirejska. W parszy Naso (rozdział 6: 2-8) Tora mówi o Nazirach  Są to Żydzi (mężczyźni i kobiety), którzy z jakiegoś powodu przysięgają na pewien czas nie pić wina, nie ciąć włosów i nie dotykać zmarłych, by się […]

17 faktów o chasydach

17 faktów, które warto wiedzieć o chasydzkich Żydach 1. Ruch chasydzki to ruch społeczności żydowskiej pełen miłości, radości i pokory. Chasydzi należą do ruchu założonego przez Rabina Izraela Baala Szem Towa, który nauczał miłości, radości i pokory – zarówno w […]

6 Siwan – Darowanie Tory

Darowanie Tory (1313 r.p.n.e.) Dnia 6 Siwan roku 2448 od stworzenia świata (1313 p.n.e.), siedem tygodni po Wyjściu w Egiptu, B-g objawił się na górze Synaj. Cały lud Izraela (600 000 głów rodzin wraz rodzinami), a także dusze wszystkich przyszłych […]

28 Adar – Purim w Kairze

Purim w Kairze (1524) Ahmed Pasza był gubernatorem Egiptu pod rządami Selima II „Wspaniałego”, Sułtana Imperium Osmańskiego. Ahmed zamierzał odłączyć się od Imperium Osmańskiego i ogłosić się Sułtanem Egiptu. Poprosił swojego żydowskiego mincerza Abrahama de Castro o wybicie nowej egipskiej […]

27 Adar

Rocznica śmierci Króla Sedekiasza (397 p.n.e.) Sedekiasz był ostatnim Królem królewskiego domu Dawida, który panował na Ziemi Świętej. Wstąpił na tron w roku 434 pne, potym jak Król Nabuchodonozor z Babilonii (który panował w królestwie Judy) wygnanł Króla Jekoniasza (bratanka […]

25 Adar 2

Dzień śmierci Nabuchodonozora, Cesarza Babilońskiego. Zmarł 25 dnia miesiąca Adar w roku 3364 od stworzenia świata (397 r p.n.e.), 26 lat wcześniej podbił Jerozolimę i zniszczył Pierwszą Świątynię. (wg Ks. Jeremiasza, 52:31).

25 Adar 2 – dzień urodzin Rebecin Chaji Muszki

25 Adar 2 jest dniem urodzin Rebbecin Chaji Muszki Schneerson (1901) Rebecin B”P Chaja Muszka Schneerson (1901-1988), żona Lubawiczer Rebbe, B”P Menachema M. Schneersona, urodziła się w Szabat, dnia 25 Adar, w Babinowiczach, mieścowości leżącej niedaleko rosyjskiego miasta Lubawicz, w […]

22 Adar

Trzęsienie ziemi ratuje rzymskich Żydów przed przymusową konwersją (1430) Kościół i rząd Rzymu wydały wspólny dekret, który ustanawiał dzień  6 marca 1430 r (to była środa), dniem, w którym wszyscy Żydzi rzymscy musieli przejść na chrześciaństwo. Sprzeciwiającym się groziła kara […]

21 Adar – Purim Narbonne

21 Adar – dzień “Purim Narbonne” Zdarzyło się to w 1236 roku. Rybak-chrześcijanin obraźliwie zaczepił Żyda. Żyd nie pozostał dłużny. W walce z chrześcijaninem Żyd zadaje mu śmiertelny cios. Rozwścieczeni chrześcijanie z miasta Narbonne, Francja, wszczęli pogrom przeciwko społeczności żydowskiej […]

20 Adar 2 – Choni ha-M’agel (Choni Twórca Kręgu)

Zdarzyło się to dnia 20 Adar2 ok. 1 p.n.e, że zwrócili się do Choni Twórcy Kręgu (*): „Módl się, aby padał deszcz”, ponieważ przez cały miesiąc Adar nie było deszczu, ziemia wyschła. Powiedział wtedy do nich Choni: „Idźcie, zabierzcie swoje […]

Purim w pigułce

Święto Purim celebruje zbawienie narodu żydowskiego od spisku Hamana, który miał na celu „zniszczyć, zabić i unicestwić wszystkich Żydów, młodych i starych, niemowląt i kobiet w ciągu jednego dnia”. Wydarzenia Purim trwały kilka lat, a kulminacją były obchody zwycięstwa 14-15 […]

16 Adar

Dnia 16 Adar ok. 41 n.e. rozpoczęto przebudowę Ściany Świątyni Jerozolimskiej. Agryppa I, mianowany przez Cesarza Rzymskiego namiestnikiem Judei był bardzo pobożnym i dobrym dla swoich poddanych. Podczas jego panowania, nastąpił rozwój i polepszenie bytu narodu żydowskiego. Współcześni mu żydowscy […]

Cztery Parsze-Arba Parsziot

Wiosenną porą niedługo przed Świętem Purim następuje okres ‘Specjalnych Szabatów’, który trwa aż do Święta Pesach. Nazywany jest okresem “Arba Parsziot” (Cztery Parsze). Każda nazwa kolejnego (ze specjalnych) Szabatów nawiązuje do określonego dodatkowego czytania Tory (poza podstawowym czytaniem Tory), ustanowionym […]

14 Adar 1 – Purim Kattan

W zwykłych (nie przestępnych) latach, w dniu 14 miesiąca Adar obchodzony jest Purim, Święto, które celebruje ocalenie narodu żydowskiego przed skutkami skazującego dekretu Hamana w roku 3405 od stworzenia świata (356 p.n.e.). Natomiast w roku przestępczym – w którym są […]

Rabin Jisroel Salanter

Wybitne postacie judaizmu: Rabin Jisroel ben Ze’ev Wolf Lipkin, znany również jako “Jisroel Salanter” lub “Israel Salanter” (ur. listopad 1809, Zagory, Litwa – zm. luty 1883, Königsberg), był założycielem ruchu ortodoksyjnego judaizmu “Mussar” . Rabin Jisroel był wybitnym talmudystą oraz […]

1 Adar – z historii biblijnej

 Egipskie ciemności  (1313 BCE) – 9 plaga By ukarać Faraona i Egipcjan za odmowę wypuszczenia Izraelitów z niewoli – Haszem zesłał gęstą ciemność okrywającą ziemię egipską, aby “nikt nie widział swego bliźniego i nikt nie mógł się ruszyć z jego […]

24 Szwat

Proroctwo Zachariasza (351 p.n.e.) “24 dnia 11 miesiąca, czyli miesiąca Szwata, w drugim roku panowania Dariusza Meda, słowo B-że przyszło do Zachariasza, syna Berechiasza, syna proroka Ido, mówiąc:”Wrócę do Jerozolimy w miłosierdziu, Mój Dom zostanie w nim zbudowany … a […]

17 Szwat

Purim w Saragossie. To się zdarzyło w roku 1440, pięćdziesiąt dwa lata przed wygnaniem Żydów z Hiszpanii. W mieście Saragossa nakazano Żydom stawić się na publicznym przyjęciu ku czci Króla z wszystkimi oryginalnymi zwojami Tory, które były w posiadaniu społeczności […]

9 Szwat

  “Zwoje Tory Mesiasza” zakończone (1970) Napisanie “Sefer Tora na powitanie Mesiasza”, zainicjowane na polecenie Szóstego Lubawiczer Rebbe, Rabina Josefa Icchaka Schneersohna w 1942 r., zostało zakończone 28 lat później na specjalnym spotkaniu zwołanym przez Lubawiczer Rebbe w piątek po […]

7 Szwat

Rocznica śmierci Rabina Dowida Biedermana z Lelowa. Chasydzki mistrz Rabin Dowid Biederman z Lelowa (1746-1814) był uczniem “Widzącego z Lublina”. Rabin Dowid był znany ze swego niezwykłego ‘ahawat Jisrael’. O nim mówiono, że nie jest w stanie dostrzec mankamenty, błędy […]

29 Tewet

Rocznica odejścia Rabina Jicchaka Kaduri (2006) – znanego w ostatnich latach jako “najstarszy z kabbalistów” w Ziemi Świętej. Rabin Jicchak urodził się w Bagdadzie, w Iraku w 1898 roku. W młodości studiował u wielkiego “Ben Isz Chai” (Rabin Josef Chaim z […]

21 Tewet

21 Tewet – urodziny Szymona syna Jakuba: Dnia 21 Tewet roku 1567 p.n.e. urodził się Szymon, drugi syn Jakuba i Lei i założyciel jednego z dwunastu plemion narodu żydowskiego – “Szymeonici”. Był to rok 2194 od stworzenia świata, dziewięć lat […]

Wykład Rabina – 17.12.2018

“Lepszy jest jeden dobry uczynek, niż tysiąc westchnień.” Wykład Rabina Szaloma Dow Ber Stamblera, Chabad Lubawicz Polska w Synagodze Łódzkiej. Omawiany jest temat stosunków pomiędzy braćmi – parsze Tory Mikec, Wajigasz… i in. “W judaizmie jest zabroniony rewanż…” http://

9 Tewet

 9 Tewet – dzień odejścia z tego świata Ezdrasza kapłana żydowskiego, który poprowadził powrotne przejście narodu żydowskiego do Ziemi Izraela po wygnaniu babilońskim (423-353 p.n.e.). Ezdrasz nadzorował budowę Drugiej Świątyni, kanonizował 24 księgi Pisma Świętego, był przewodniczącym “Wielkiego Zgromadzenia”, uchwalił szereg […]

8 Tewet

8 Tewet 246 r. p.n.e. – przekład Tory z języka świętego na język grecki. Drugie ‘podejście’ przetłumaczenia Tory na język grecki (nieudana pierwsza próba była 61 lat wcześniej), panujący greko-egipski Cesarz Ptolemeusz zarządził zgromadzenie 72 mędrców Tory, kazał ich umieścić w […]

21 Kislew

Aleksander w Jerozolimie (313 p.n.e.) Dnia 21 Kislew roku 3448 od stworzenia świat (313 r.p.n.e.) doszło do historycznego spotkania pomiędzy Szymonem HaCadykiem i Aleksandrem (“Wielkim”) Macedońskim. Samaryjczycy, zaciekli wrogowie Żydów, przekonali Aleksandra, że odrzucenie przez Żydów jego wizerunku w Świątyni […]

10 Kislew

Wyzwolenie Rabina Dow Ber z Lubawiczów (1826) W 1826 r. Rabin Dow Ber z Lubawiczów (patrz wpis z kalendarza zdnia wczorajszego, 9 Kislew) został aresztowany pod zarzutem, że jego nauczanie judaizmu, nauk Tory, podważanie autorytetu władzy Cara itd. , ale […]

Kluczowa próba (do rozdziału Tory “Wajera”)

AKEDA – Poświęcenie Isaaka W poprzednim rozdziale Tory czytamy o tym, jak Abraham otrzymał rozkaz od B-ga: “Wyjdź z ziemi twojej, z ojczyzny twojej i z domu ojca twojego – do ziemi, którą ci wskażę…”. B-g rozkazał mu opuścić rodzinne […]

Wajece

Parsza Wajece – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 28:10 – 32:3 Wajece lub Wajecei – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i wyruszył”, jest to pierwszy wyraz w niniejszej parszy. Parsza Wajece jest 7-ą w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu […]

Rebbe I Rabin

Rebbe i Rabin Po przejściu na emeryturę ze służby wojskowej w 1968 roku, Jichhak Rabin, początkujący w polityce, w wieku czterdziestu lat, został mianowany ambasadorem Izraela w Stanach Zjednoczonych. Rabin pochodził z nie religijnej rodziny. Jego pierwsze spotkanie z Chabadem […]

Kolel Tora – 22.10.2018

O odpowiedzialności też o własności – ciąg dalszy tematu. Opinie, interpretacje mędrców Tory m.in. szkół Hillela i Szamaja, Rabi Akiwy. W nagraniu omawiany traktat Talmudu Bava Mecyja, m.in. najemca-wynajmujący, przysięga – ciąg dalszy tematu. Ciąg dalszy tematu powierzenia rzeczy. Kolel […]

Rabin Aszer ben Jechiela

Rabin Rosz. Życie i wpływ Rabina Aszera ben Jechiela, znanego pod akronimem “Rosz”, obejmuje dwie wielkie sfery żydowskiej diaspory swoich czasów: społeczności aszkenazyjskiej (francusko-niemieckiej) i sefardyjskiej (hiszpańsko-śródziemnomorskiej). Urodzony około 1250 r. n.e. w zachodnich Niemczech, Rabin Aszer studiował nauki talmudyczne, […]

Kolel Tora – 16.10.2018

Pożyczkobiorca ma większą odpowiedzialność….. Różne interpretacje mędrców twierdzeń Miszny. Talmud o odpowiedzialności – ciąg dalszy tematu. W nagraniu omawiany traktat Talmudu Bava Mecyja, m.in. najemca-wynajmujący, przysięga – ciąg dalszy tematu. Ciąg dalszy tematu powierzenia rzeczy. Kolel lub kollel (hebrajski: כולל) […]

Bat Micwa – co to jest?

Bat micwa w tłumaczeniu z języka hebrajskiego  to “córką przykazania”.  Kiedy Żydowska dziewczynka kończy 12 lat, ma wszystkie prawa i obowiązki dorosłej osoby, łącznie z przykazaniami Tory. Od tego dnia zajmuje miejsce w społeczności żydowskiej. Ten kamień milowy, zwany bat micwa, […]

5 Tiszrei – data śmierci Rabbi Akiwy

Dnia 5 Tiszrei 134 roku n.e. zginął śmiercią męczeńską  Rabbi Akiwa.  Wielki mędrzec talmudyczny. Rabbi Akiwa został pojmany przez Rzymian i dnia 5 miesiąca Tiszrei roku 3894 od stworzenia świata (134 CE) odbyła się publiczna egzekucja w mieście Cesaria.  O […]

Masei

Masei – Bamidbar (Księga Liczb) – rozdziały 33:1 – 36:13 Masei, Mas’ei – w tłumaczeniu z jęz. hebr. :“wyprawa, przemarsz”  – 43-cia Parsza tygodnia w cyklu rocznym czytania Tory I ostatnia w Księdze Bamidbar. Tekst paszy Masei składa się z […]

Matot

Parsza Matot – Bamidbar (Księga Liczb) – 30:2-32:42 Matot – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego – plemiona, rody – jest to 42-ga parsza w rocznym cyklu czytania Tory 9-ta w Księdze Bemidbar. Tekst parszy Matot zawiera 1,484 hebrajskich słów, 112 […]

9 Elul

Odrodzenie społeczności żydowskiej Jerozolimy – 1267 Nachmanides (Rabbi Moshe ben Nachman 1194-1270) – sefradyjski rabin, filozof, kabbalista, komentator Tory – przybył do Jerozolimy, po przymusowej ucieczce z ojczystej Hiszpanii. Tam w Jerozolimie rozpoczął aktywną działalność na rzecz odrodzenia życia żydowskiego, […]

7 Elul

Ponowny ślub rodziców Mojżesza (1394 r.p.n.e.) Amram i Jocheved rozstali się z powodu dekretu Faraona, stanowiący o tym, że wszystkie żydowskie dzieci płci męskiej zostaną zabite tuż po urodzeniu. Jednak ich sześcioletnia córka Miriam przekonywała, że w ten spsób krzywdzą […]

2 Elul

„Szulchan Aruch” (hebr שֻׁלְחָן עָרוּךְ, litery „stół”; Ez. 23:41 ….) – Kodeks przepisów do stosowania w praktyce życia codziennego Prawa Ustnego, sporządzony w XVI wieku przez Josefa Caro, który podsumował działania kodyfikacji autorytetów w dziedzinie halahy trwające przez kilka pokoleń. […]

30 Aw

Dwie tablice kamienne  (kolejne ). W ostatnim dniu miesiąca Aw roku 2448 od stworzenia (1313 p.n.e.), Mojżesz wyrzeźbił, według polecenia B-ga, dwie kamienne tablice – każda sześcian o wymiarach 6x6x3 tefachim (tefach, “ręka o szerokości”, w przybliżeniu 3,2 cala) – […]

7 Aw

Pierwsza Świątynia Jerozolimska – 7 Aw 424 roku p.n.e. – początek inwazji. Po prawie miesiącu zaciętych walk w Jerozolimie, których początek przepadł na dzień 9 Tamuz, armia króla Nabuchodonozora z Babilonii zbliżyła się bezpośrednio do Świątyni. Żołnierze wkroczyły do wnętrza […]

23 Siwan – dekret Hamana zneutralizowany

Dekret Hamana został “zneutralizowany” w roku 357 p.n.e. Nawet po tym, jak Haman został powieszony w dniu 17 Nissan roku 357 p.n.e, jego straszny dekret “zniszczyć, zabić i unicestwić wszystkich Żydów, od młodych do starych, niemowląt i kobiety, w jeden […]

4 Adar – Rabin Leib Sarah

    Dzień 4 miesiąca Adar jest dniem jorcait (rocznica śmierci)  Rabina Lejb’a Sarah (1730 – 1791). Był uczeniem Rabina Izraela Baal Szem Tow’a – założyciela chsydyzmu. Rabin Lejb Sarach był jednym z “ukrytym cadyków”, całe swoje dorosłe życie spędził […]

Wypędzenie ‘złego ducha’

W 1921 roku, podczas swojej pierwszej wizyty w Izraelu, trzydziestoletni Rabin Israel Abuhatsira („Baba Sali”) * odwiedził miasto Cfat. Po zanurzeniu się w mykwie i modlitwie przy grobie HaAri (Isaac Luria), wraz ze swoim asystentem udał się do tamtejszej sefardyjskiej […]

Kedoszim

Parsza Kedoszim – Wajikra (Księga Kapłańska) – 19:1 – 20:27. Kedoszim lub Kdoszim – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „święte nakazy”. jest to 14 i pierwszy charakterystyczny wyraz w tej paraszy. Parsza jest siódmym rozdziałem czytania w księdze Wajikra i 30-y tygodniowy rozdział czytania Tory w […]

Acharei

Parsza Acharei – Księga Wajikra (Księga Kapłańska) – 16:1-18:30 Acharei lub Achrei Mot- אַחֲרֵי– w tłumaczeniu z hebrajskiego oznacza „po śmierci” lub „po”, jest to 5 słowo i pierwszy charakterystyczny wyraz, w tej paraszy. Parsza jest szóstym rozdziałem czytania w księdze […]

Żydowskie Prawo i Tradycja

PIERWSZE ODCZYTY MEGILLAH RESTHER Według Tradycji i Prawa Żydowskiego dzień  11 Adar, jest dniem rozpoczęcia wcześniejszego przedpurimowego czytania Księgi „Megillah Esther”. W czasach talmudycznych była to specjalne od prawa religijnego dla Żydów mieszkających w małych miasteczkach, oddalonych wsiach, aby zdążyli […]

Druga Świątynia

Poświęcenie drugiej Świątyni (Beit HaMikdash), która była wzniesiona w miejscu zburzonej Pierwszej Świątyni w Jerozolimie zostało odprawione w dniu 3 Adar roku 3412 od stworzenia (349 p.n.e.). Prace budowlane  trwały cztery lata. Pierwsza świątynia, zbudowana przez króla Salomona w 833 […]

Bereszit

Parsza Bereszit – KsięgaBereszit – בראשית (Księga Rodzaju), 1:1 – 6:8 Bereszit – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „na początku”, jest to piewszy wyraz tej Parszy, która stanowi pierwszy rozdział tygodniowego czytania Tory w cyklu rocznym. Parsza składa się […]

Tiszrei

Tiszrei  – jest pierwszym miesiącem (cywilnego) kalendarza żydowskiego przypadającym zwykle na wrzesień-październik kalendarza gregoriańskiego. W kalendarzu religijnym miesiąc ten wypada jako siódmy. Tiszrei liczy 30 dni. Pierwszych dziesięć dni miesiąca Tiszrei jest okresem Dziesięciu Dni Pokuty. Punktem kulminacyjnym tego okresu […]

Wezot Habracha

Wezot Habracha – Księga Dwarim (Księga Powtórzonego Prawa) 33:1-34:12 Wezot Habracha— w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “a oto błogosławieństwo..” – pierwsze słowa Parszy Wezot Habracha, jest 54-y i ostatni rozdział cotygodniowego czytania Tory w cyklu rocznym i 11-y, również […]

Hazinu

Hazinu – Kaięga Dwarim (Księga Powtórzonego Prawa) – 32:1 – 52. Hazinu też Ha’azinu ( w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego – “słuchajcie”) jest to pierwszy wyraz w tekście parszy. Parsza Ha’Azinu jest 53-ą częścią czytania Tory w cyklu rocznym, dziesiątą […]

Wajelech

Wajelech – Księga Dwarim (Ks. Powtórzonego Prawa) – 31:1 – 31:30 Wajelech — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “i poszedł”, jest to pierwszy wyraz w treści tej Parszy. Parsza stanowi 52-gi odcinek cotygodniowego czytania Tory w cyklu rocznym i […]

Nicawim

Nicawim – Księga Dwarim (Księga Powtórzonego Prawa) – 29:9 – 30:20 Nicawim lub wymawia się też Nitsavim, Nitzabim, Netzavim, Nesabim – נִצָּבִים — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego “stojący” – drugie słowo, ale pierwszy wyraz charakterystyczny w treści Parsy. Parsza […]

Ki Tawo

Parsza Ki Tawo – Księga Dwarim – (דברים) – Księga Powtórzonego Prawa, 26:1 – 29:8 Ki Tawo — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “gdy wejdziesz” lub “gdy wstąpisz”, lub “gdy przyjdziesz” , jest to pierwszy otwierający treść wyraz w […]

Ki Tece

Parsza Ki Tece – Księga Dwarim – (דברים) – Księga Powtórzonego Prawa, 21:10 – 25:19 Ki Tece (wymawia się również jak Ki Teitzei, Ki Tetzei, Ki Tetse, Ki Thetze, Ki Tese, Ki Tetzey, lub Ki Seitzei) — w tłumaczeniu z […]

Elul

Elul – czas rorachunku Ostatni  miesiąc roku – miesiąc ELUL.     Miesiąc ten zwiastuje nadejście Rosz HaSzana – Nowego Roku. Zbliża się koniec żydowskiego roku kalendarzowego. Chociaż jesteśmy wciąż w sezonie letnich wakacji, lecz w judaizmie, czas ma inny wymiar […]

Dwarim

Parsza Dwarim – Księga Dwarim (Księga Powtórzonego Prawa) – rozdz. 1:1 – 3:22 Dwarim (lub też Debarim) — w tłumaczeniu z jęz Hebrajskiego : “rzeczy, sprawy, słowa” . Jest to 44-ta parsza w rocznym cyklu czytania Tory i zarazem pierwsza Parsza […]

Matot-Masei

Matot-Masei – Księga Bamidbar (Księga Liczb), 30:2–36:13  Dlaczego w niektórych tygodniach w ciągu roku czytane są dwie parsze, czyli dwa rozdziały Tory? Hebrajski kalendarz księżycowo-słoneczny zawiera do 55 tygodni. Dokładna liczba waha się w granicach 50 tygodni w latach zwykłych, ale w latach […]

Pinchas

Parsza Pinchas – Księga Ba’midbar ( Księga Liczb) 25:10 – 30:1 Pinchas lub Pin’has – jest to imię, syna Kohena – szósty wyraz i pierwszy charakterystyczny w tej Parszy, która stanowi 41-szy rozdział czytania Tory w cyklu rocznym oraz ósmy w […]

Balak

Parsza Balak – Księga Bamidbar (Księga Liczb) 22:2 – 25:9 Balak – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „dewastator”. Jest to 40-te cotygodniowe czytanie Tory w cyklu rocznym i siódme w Księdze Liczb (Bemidbar). Tekst Parszy Balak zawiera 5’357 hebrajskich […]

Chukat

Parsza Chukat – Bemidbar (Księga Liczb) 19:1 – 22:1 Chukat –חֻקַּת  — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “dekret, rozporządzenie, prawo obywatwlskie” — jest to 39-ta cotygodniowa Parsza w rocznym cyklu czytania Tory i 6-ta w Księdze Liczb (Bamidbar). Parsza […]

Szlach

Parsza Szlach – Księga Bamidbar (Księga Liczb) 13:1 – 15:41 Szlach, Szelach, Sz’lah, Szlach Lecha lub Szh’lah L’kha ( w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “wyślij”, “wyślij do ciebie” lub ” wyślij do siebie “. Ta parsza stanowi 37-me cotygodniowe czytanie […]

Beha’alotecha

Behaalotecha, Beha’alotecha – Bamidbar (Księga Liczb), 8:1–12:16 – בְּהַעֲלֹתְךָ – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “gdy wstaniesz” – jest 36-ą tygodniową Parszą w rocznym cyklu czytania Tory I trzecią w Księdze Bamidbar (Księdze Liczb). Tekst Parszy składa się z […]

Naso

Parsza Naso – Księga Bamidbar – Księga Liczb, rozdziały 4:21 – 7:89 Naso (נָשֹׂא – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „podnoszenie się”) – jest 35 tygodniową częścią cyklu rocznego czytania Tory, a drugą częścią w Księdze Bamidbar. Tekst Parszy […]

Bamidbar

Parsza Bamidbar – Bamidbar (Księga Liczb) – 1:1 – 4:20 Bamidbar lub Bemidbar (בְּמִדְבַּר) w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “na pustyni”- piąty, ale pierwszy charakterystyczny  wyraz w pierwszym zdaniu Parszy. Jest to początek czwartej Księgi Humasz’a – Pięcioksięgu Mojżesza o […]

Tazria

Parsza Tazria – Księga Wajikra (Księga Kapłańska), 12:1 – 13:59 Tazria –  תַזְרִיעַ –  w tłumaczeniu z hebrajskiego oznacza „wydała (płód) / urodziła “, jest to 13 słowo i pierwszy charakterystyczny wyraz, w tej Parszy. “Tazria” jest czwartym rozdziałem czytania w […]

Szemini

Parsza Szemini  – Księga Wajikra (Księga Kapłańska), 9:1-11:47 Szemini (שְּׁמִינִי ) w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „ósmy”, jest to trzeci wyraz w tej Parszy. Szemini jest  trzecią tygodniową częścią czytania Tory w Księdze Wajikra i 26-ą  tygodniową częścią czytania […]

Caw

Parsza Caw – Księga Wajikra (Księga Kapłańska)  6:1- 8:36 Wyraz Caw (צַו ) w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „rozkaz” i jest to szóste słowo w treści Parszy (6:2). Caw jest drugą tygodniową częścią czytania Tory w Księdze Wajikra i 25-ą  […]

Adar

Gdy miesiąc Adar wkracza, pomnażamy radość! Według naszych mędrców – miesiąc Adar jest miesiącem „dodanej” radości. Adar (אדר) jest dwunastym miesiącem  w żydowskim kalendarzu, począwszy od miesiąca Nissan. Adar liczy 29 dni, w roku przestępnym 30 dni. W latach przestępnych […]

Jitro

Parsza Jitro – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  18:1 – 20:23 Jitro (יִתְרוֹ) — jest to imię własne kapłana Midianu, teścia Mojżesza, wyraz jako pierwszy w tym rozdziale, określa nazwę Parszy (Księga Wyjścia 18:1). Parsza Jitro jest 17-m […]

Beszalach

Parsza Beszalach – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  13:17-17:16 Beszalach — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “gdy uwolnił”, występuje jako pierwszy określający wyraz w tej parszy. Parsza Beszalach jest 16-m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania w cyklu […]

Bo

Parsza Bo – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  10:1 – 13:16 Bo — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “Idź”, występuje jako pierwsze  słowo, gdy B-g przemawia do Mojżesza (Księga Wyjścia 10:1). Parsza Bo jest 15-m w kolejności […]

Szmot

Parsza Szmot – Księga Szmot –  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rodziały 1:1 – 6:1 Szmot — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “imiona”, występuje jako drugi zwrot w parszy. Ta Parsza jest 13-m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania w cyklu […]

Mikec

Parsza Mikec  – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  41:1–44:17 Mikec lub Mikeic –ֵּ w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i stało się”,  jest to pierwszy wyraz w tej parszy.  Parsza Mikec jest 10-ą w cotygodniowym czytaniu Tory  cyklu rocznego. Tekst parszy  […]

Wajiszlach

Parsza Wajiszlach – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  32:4 – 36:43 Wajiszlach lub Waiszalach – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i wysłał”,  jest to pierwszy wyraz w tej parszy.  Parsza Wajiszlach jest 8-ą w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu […]

Chaje Sara

Parsza Chaje Sara – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 23:1 – 25:18 Chaje Sara też Chajej Sarah, Chaye Sarah lub Hayye Sarah—w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “życie Sary” – jest to pierwszy wyraz w tej parszy. Parsza bieżącego tygodnia jest […]

Bechukotai

Bechukotai – Wajikra (Księga Kapłańska) 26:3–27:34 Bechukotai (בְּחֻקֹּתַי ) – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego „za moich dekretów,” drugie słowo, a pierwszy charakterystyczny wyraz w tej Parszy. Jest to 33-ci fragment cotygodniowego czytania Tory w cyklu rocznym oraz 10-ty i ostatni w Księdze Wajikra. Tekst Parszy składa się z 3’992 Hebrajskich liter i 1’013 Hebrajskich słów. Krótki opis Parszy Bechukotaj. […]

Behar

Parsza Behar – Księga Tory Wajikra  (Księga Kapłańska) 25:1-26:2 Behar (בְּהַר ) w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “na górze”. Parsza Behar jest 32-m rozdziałem czytania Tory w cyklu rocznym i 9-m w Księdze Kapłańskiej – Wajikra. Parsza zaczyna się od micwy  […]

Emor

Parsza Emor – Wajikra (Księga Kapłańska) 21:1 – 24:23 Emor – אֱמֹר w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “mówić, powiedzieć”, jest to piąte słowo i pierwszy charakterystyczny wyraz tej Parszy. „Emor” jest 31-ą częścią w rocznym cyklu czytania Tory i […]

Wajikra

Wajikra – Wajikra (Księga Kapłańska) 1:1 – 5:26  Parsza  Wajikra – ויקרא – ma nazwę jednobrzmiącą z całą trzecią Księgą Pięcioksięgu Mojżeszowego – Tory. Nazwa ta w tłumaczeniu na język polski brzmi „..i wezwawszy…” – jest to pierwszy wyraz księgi,  która dedykowana głównie Lewitóm. Księga […]

Chanukowe różności

1. Okna Świątyni były szersze na zewnątrz niż w środku. Zostały tak zbudowane, żeby pozwalać wychodzić światłu Menory na świat i świecić dla wszystkich. 2. Majmonides pisze, że Menora w Świątyni Jerozolimskiej była udekorowana 22 naczyniami – każde z nich […]

Klucz generalny

 Według  Rabina S.Y. Zevin Jednego roku R. Jisrael Baal Szem Tow powiedział do R. Zeewabaal  Kicesa, jednego z jego starszych uczniów: „Będziesz dął w szofar w to święto Rosz Haszana. Chciałbym, abyś przestudiował wszystkie kawanot (kabalistyczne medytacje) odnoszące się do […]

Zwyczaje miesiąca Elul w pigułce

Jako ostatni miesiąc żydowskiego roku, Elul jest tradycyjnie czasem introspekcji i podsumowania – czasem by przejrzeć swoje uczynki i postęp duchowy minionego roku oraz przygotować się na nadchodzące “Straszne Dni” – dni skruchy Rosz HaSzany i Jom Kippur. Jako miesiąc […]

Tyberiada

Miasto wybudowane wzdłuż wybrzeża Kinneret, w pobliżu siedemnastu naturalnych gorących źródeł, północne miasto izraelskie – Tyberiada (Tweria) – jest znane jako “Miasto Wody”. Jest uważane za jedno z czterech “Świętych Miast” w Izraelu. Jakieś 2’000 lat temu, Tyberiada była centrum […]

Jak mieć zwycięskie małżeństwo?

Jak mieć “zwycięskie” małżeństwo I dlaczego krytykowanie nigdy nie pomaga Miriam Adahan* Piątek, 12 lutego 2010 Nawet w najlepszych małżeństwach, zachowanie małżonka może być czasami irytujące. Liczne studia dowiodły, że krytykowanie małżonka za pewne zachowanie spowoduje intensyfikację tego zachowania. Na […]

Nie pracować w Szabat? Czy to możliwe ?

Szanowny Rabinie Szalom Ber Stembler,słyszałem o tym, że podczas Szabatu Żydzi nie mają prawa wykonywać jakiej kolwiek pracy. Do czego ta reguła się sprowadza w praktyce, jak sobie radzą z tą regułą Wyznawcy judaizmu? To znaczy, że nie mają prawa […]

Mezuzy a przeprowadzka

Drogi RabinieChciałbym się dowiedzieć co Halacha mówi na temat odczepiania Mezuzot z wynajętego mieszkania? Czy dopuszczalne jest zabranie podczas wyprowadzki mezuzot, które miałem przytwierdzone do odrzwi w pokojach mojego mieszkania, czy wystarczy wyjęcie samych klafów?Odpowiedź:Witam serdecznieMożna usunąć zarówno mezuzy i […]

Na czym polega koszerność wina ?

Interesuję się kulturą, zwyczajami i tradycjami żydowskimi, dlatego zwracam się z pytaniem, na które trudno znaleźć mi odpowiedź. A mianowicie, na czym polega koszerność wina lub jakie wino można nazwać koszernym?Za wszelkie informację z góry dziękuję i pozdrawiam serdecznie

Rygorystyczny Judaizm ?

Religia judaistyczna jest jedną z bardziej (przepraszam za wyrażenie) “rygorystyczną” religią współczesnego świata. Wyznawców tej religii obowiązuje wiele nakazów i zakazów, które zawarte są zarówno w Starym Testamencie jak i Talmudzie.

Dlaczego polscy Żydzi się zrzeszają ?

Z czego wynika zrzeszanie sie polskich Żydów w stowarzyszeniach (z asymilacji, poczucia dyskryminacji?)? Czy ma to aspekt tożsamościowy czy narodowościowy?

studiowanie Talmudu

Dzień dobry, chciałbym zapytać o Talmud – o to jakie jest Jego miejsce w życiu dzisiejszych żydów – świadomych wyznawców judaizmu, a jakie powinno ono być według rabinów. I jakie jest ich stanowisko wobec studiowania lub po prostu czytania Talmudu […]

Holokaust – znaczenie słowa

Drogi Panie Rabinieczy moglby mi Pan wyjasnic, co oznacza w sensie biblijnym slowo HOLOKAUST. Jak mi wiadomo z Biblii Abraham zlozyl Bogu calopalna ofiare, bo tak pragnal Go uczcic.

Czy Żyd to obraźliwe słowo ?

WitamCzy Żydów, możemy również nazywać Semitami? Czy określenie Żyd jest obraźliwe dla tej narodowości?Odpowiedź:Witam serdecznieJeśli chodzi o określenie Semici, to tak owszem, Żydów można nazwać Semitami, jednak w Polsce raczej tego określenia się  nie używa. Najepszym określeniem jest właśnie słowo […]

Życie wieczne w judaiźmie

Jak Żydzi wyobrazaja sobie zycie wieczne, np. przecietny Izraelczyk? Pieklo, czysciec, raj? Wierza w nie? Czy wedlug nich goje tez beda zbawieni, ida po smierci do Boga, na zawsze? Dziekuje za odpowiedz! Odpowiedź: Witam serdecznie Żydzi wierzą w dwa światy, […]

Bóg a Holokaust

Mam takie pytania: – do czego właściwie służy Wasz Jahwe – pytam w kontekście pogromów i Holocaustu? – kiedy pojawi się Wasz Mesjasz, i jak poznacie, że to On? Odpowiedź: Witam Pana Jeśli chodzi o Holocaust, to powiem tak: nieznane […]

Bardzo proszę o określenie używane przez Wasze wyznanie dotyczące koszerności (co oznacza) ?

Bardzo proszę o wyjaśnienie określeń używanych przez Wasze wyznanie dotyczące koszerności ( co oznacza ?) Odpowiedź: Dzień dobry Utrzymanie koszerności jest bardzo ważne dla religijnych Żydów. Termin “koszerne” oznacza “właściwe”, czyli wszystko to co nakazał nam B-g. I tak mamy […]

Czy narkotyki mogą mi pomóc być człowiekiem bardziej uduchowionym ?

Słyszałem, ze pewne plemiona używają narkotyków aby pomóc sobie osiągnąć stan świadomości mistycznej. Jakie jest stanowisko judaizmu w tym zakresie?

Błogosławieństwo w autobusie

Harav shalom Jeżeli jestem w autobusie i mam zjeść chleb (kanapkę) i nie mam dostępu do wody aby zrobic netilat yadaim, czy moge zjeść chleb zawinięty w papier aby go nie dotykać?

Bóg chce by mnie zwolniono z pracy. Czyżby z powodu modlitw świątecznych ? (-DP)

Pytanie: Jak wiesz znalaz³em kilka miesiêcy temu. Po d³ugich poszukiwaniach, pracê. Czujê sie w niej œwietnie, a nawet trochê zarabiam!

pierwszym wygnaniu żydów

Drogi Panie Rabinie, Otrzymalem kilka tygodni temu Kalendarz Zydowski 2009 wydany przez Austeria Klezmerhoijs SP ZOO w Krakowie. Prosze zrozumiec me zdziwienie kiedy trafilem na cytat z BIRKAT HAMAZON, blogoslawienstwo po posilku na dzien powszedni :

Dlaczego pod chupą tłucze się kielich ?

Wiem że po ceremonii zaślubin pod chupą tłucze się nogą szklany kielich na pamiątkę zburzenia Świątyni Jerozolimskiej prawie 2000 lat temu. To była jedna z największych tragedii w historii narodu żydowskiego. Ale ta tragedia nie ma chyba żadnego związku z […]

Modlitwa co tydzień

Modlitwa co tydzień W każdy piątek wieczorem biegam po parku, i widzę, że co tydzień w synagodze zbiera się sporo ludzi. Ja osobiście chodzę do synagogi może ze dwa razy w ciągu roku, i wydaje mi się że to w […]

Osobne siedzenie w synagodze

Pytanie: Dlaczego podczas modlitw w synagodze kobiet i mężczyźni siedzą osobno, często w dwóch osobnych pomieszczeniach?

Czy istnieje lekarstwo na zazdrość ?

Pytanie: Zmagam się z zazdrością w wielu dziedzinach życia oraz w moim małżeństwie. Czy istnieje jakaś dobra rada dla mnie?

Co jest lepsze: być religijnym czy też tradycjonalistą ?

Pytanie Co jest lepsze, być pobożnym Żydem (przestrzegającym Szabatu i koszernego jedzenia), ale osobą niemiłą (niemiły dla przyjaciół, itp.) czy też raczej dobrym człowiekiem, ale nie religijnym, nie przestrzegającym przykazań ?

Mój dziadek był rabinem

Pytanie: Maurycy Gottlieb Obawiam się, że przyszłość narodu żydowskiego nie jest szczególnie udana. Mój dziadek był rabinem, a ja nie jestem pewien, że moje wnuki będą żydami! Jaka utrzymać związek z Judaizmem?

Zakrywanie włosów

Pytanie: Słyszałem niedawno kogoś mówiącego o perukach. Mówił on, że judaizm nakazuje zamężnym kobietom zakrywać włosy, by uczynić je skromnymi i mniej atrakcyjnymi.