Author Archives: Elisha Chabad Lubawicz

Filistyni – kim byli, skąd pochodzą?

„…B-g, który wyrwał mnie z łap lwów i niedźwiedzi, wybawi mnie również z ręki tego Filistyna….». Rzekł więc Szaul do Dawida: «Idź, niech B-g będzie z tobą!»  (Księga Samuela Alef, 17:37) Słynna, opisana w Tanache, walka Dawida z Goliatem to […]

28 Siwan – Rebbe przybywa do USA

Rebe przybywa do USA (1941) Po ucieczce z okupowanego przez nazistów Paryża i wielu niebezpiecznych miesiącach we Francji, Vichy, Lubawiczer Rebbe, Rabin Menachem Mendel Schneerson (1902-1994) i jego żona, Rebecyn Chaja Muszka (1901-1988), weszli na pokład statku Serpa Pinto w […]

27 Siwan

Rabin Chananja ben Tradion został stracony dnia 27 Siwan (II wiek n.e.) Rabin Chananya ben Tradyon, jeden z „dziesięciu męczenników” Gdy Rzymianie dowiedzieli się, że Rabin Chananja naucza wyjętej spod prawa Tory, schwytali go, owinęli w zwój Tory, ułożyli wokół […]

Miriam – siostra Mojżesza

Warto wiedzieć – kilka biblijnych faktów o Miriam. * Miriam: (1400-1274 pne) Prorokini, córka Amrama i Jochebed, starsza siostra Aarona i Mojżesza. * Miriam była jedną z 7 prorokini Biblii Talmud wymienia siedem prorokini w tradycji żydowskiej: Sarę, Miriam, Deborah, […]

Siwan 21

Alter Rebe wyjaśnia (w Tanya rozdział 3), że trzy zdolności intelektu, chochma-bina-da’at i siedem sił emocjonalnych, ewoluują z dziesięciu niebiańskich Sefirot. Wszystko to odnosi się do nefesz, ruach i neszamy (trzech aspektów duszy), które są spowite w ciało człowieka. Jednak […]

Siwan 20

Wśród aforyzmów mojego dziadka: Struktura intelektualna i emocjonalna chasyda jest zgodna z jego pierwszym jechidus z jego Rebe. Pierwszy jechidus (*) jest zgodny z esencją charakteru chasyda. Rebe zaleca kolejność awody (służby B-gu) odpowiednią do natury esencji chasyda. (*) Dusza […]

Tanja

TANJA (LIKUTEI AMARIM) Księga napisana przez Rabina Szneur-Zalmana (Alter Rebe) z Liad, założyciel ruchu Chabad, stał się jednym z najważniejszych kamieni milowych w żydowskiej historii Nowego Czasu. „Tora chasydyzmu” Księga Tanja (inna nazwa to „Likutei Amarim”) została napisana przez jednego […]

Chasydzi na Mazowszu – Siedlce

Chasydzki szlak Mazowsza – Siedlce: (w jidysz Szedlic), choć istniały jako osada rolna być może już w X wieku, dość późno uzyskały prawa miejskie, bo dopiero w 1547 roku. W tym też czasie w mieście zaczęli osiedlać się Żydzi. Chasydzka […]

Raw Chaim Josef Dawid Azulai

Raw Chaim Josef Dawid Azulai znany też jako Hida (1724 – 1806) Rabin, komentator talmudyczny i uznany bibliofil. Urodził się w Jerozolimie w rodzinie rabinicznej. Uczeń Rawa Chaima ben Atara. Jedną z jego najsłynniejszych ksiąg jest Szem ha-gdolim, zbiór biografii […]

Rabin Jaakow Chaim Sofer – 9 Siwan -Jorcajt

Jorcajt – rocznica śmierci „Kaf Hachaim” (1870 – 1939) Rabin Jaakow Chaim Sofer, lepiej znany jako Kaf Hachaim (nazwa monumentalnego dzieła halachicznego, którego jest autorem), urodził się w Bagdadzie w 1870 roku. W młodości studiował Torę pod kierunkiem ówczesnych mistrzów […]

Sefardyjczycy

Aszkenazyjczycy, Sefardyjczycy i Mizrahim….. Dziś porozmawiamy o Sefardyjczykach. Kim są Żydzi Sefardyjczycy i Sfaradim ? W wąskim sensie tak nazywamy Żydów, którzy żyli na Półwyspie Iberyjskim i ich potomków. W szerszym znaczeniu do Żydów – Sefardyjczyków zalicza się także tych […]

24 Ijar – Tefilin Comapin

Pięćdziesiąt pięć lat temu, 24 dnia Ijar 5727-1967, Rebbe rozpoczął kampanię Tefilin. Niektórzy kwestionowali sens i korzyści z „jednorazowego’ założenia tefilin Żydowi, który nie jest osobą konsekwentnie przestrzegającą przykazania Tory, i „wynoszenia tej micwy na ulice”. W tym przemówieniu Rebbe […]

Tosafot

Tosafot – jest to zbiór komentarzy do Talmudu, napisanych we Francji i Niemczech w XII-XIII wieku. Znani autorzy Tosafot to Rabin Jaakow Tam, Rabin Szimszon ben Awraham z Sans, Rabbi Icchak (zwany też Ri). Komentarz ten drukowany jest w niemal […]

Rabin Menachem Ha-Meiri

Rabin Menachem Ha-Meiri  (1249–1310) Talmudysta i autor kilku dzieł, urodzony w Prowansji we Francji. Jego monumentalne dzieło Beit ha-bhira, napisane wyraźnym stylem, podsumowuje dyskusje na temat Talmudu i komentarze czołowych rabinów poprzednich pokoleń.Pomimo wysokiego statusu, praca ta pozostawała nieznana przez […]

Radak – Rabin Dawid Kimhi

Rabin Dawid Kimhi, znany również pod akronimem „Radak”  (1160 – 1235) był średniowiecznym Rabinem, komentatorem biblijnym, filozofem i gramatykiem Tanach’u z Prowansji (współczesna Francja). Autork eseju z gramatyki hebrajskiej, obejmującej wiele tematów – „Michlol”, a także słownika głównego „Sefer Ha-Szoraszim”. […]

16 Ijar – Wyzwolenie Dachau

Wyzwolenie Dachau (1945) Dachau był pierwszym niemieckim nazistowskim obozem koncentracyjnym, na którym wzorowały się inne obozy koncentracyjne. W czasie wojny w Dachau mieszkało 200 tys. Żydów. Ponad 30’000 zginęło, a dziesiątki tysięcy zmarło z powodu warunków i rozprzestrzeniania się chorób […]

16 Ijar – „Ustawy norymberskie”

„Ustawy norymberskie” zostały uchwalone na Węgrzech w 1939roku Nazistowskie ustawy norymberskie, pozbawiające Żydów praw obywatelskich, zostały uchwalone przez rząd nazistowskich Niemiec w 1935 r. W 1939 r., 16 Ijar, weszły one w życie na sprzymierzonych z nazistami Węgrzech. Na zdjęciu: […]

Rabin Jechiel-Michl haLevi Epstein

Rabin, nauczyciel prawa i kompilator wielu książek, głównie z zakresu halachy. Urodzony w Bobrujsku, w wieku 27 lat został rabinem Nowozybkowa, w wieku 45 lat został rabinem Nowogródka, gdzie pracował przez 34 lata do śmierci. Jego głównym dziełem halachicznym jest […]

10 Ijar – jorcajt Arcykapłana Eliego

Odejście z tego świata Arcykapłana Eliego (891 p.n.e.) Eli, arcykapłan, zmarł, gdy dowiedział się, że Święta Arka zawierająca Tablice została zdobyta przez Filistynów i że jego dwaj synowie zginęli w bitwie. Eli był trzynastym w linii „Shoftim” („sędziów”), którzy przewodzili […]

10 Ijar -jorcajt Rif’a

Odejście z tego świata Rif (1103) Rabin Isaac Al-Fasi (1013-1103), znany pod akronimem „Rif”, był jednym z pierwszych kodyfikatorów Talmudu. W 1088 został zmuszony do opuszczenia rodzinnego miasta Fez w Maroku do Hiszpanii, gdzie objął stanowisko rabina w Alusina (Lucene).

Midrasz Tanchuma

Jest to wczesny komentarz rabiniczny do Pięcioksięgu Mojżeszowego noszący imię Rabina Tanchuma, mędrca talmudycznego z IV wieku, często cytowany w tym dziele. Ten midrasz zawiera interpretacje tekstu i historii, wyjaśnia narrację Tanachu, a także mówi o zasadach moralnych. Tanchuma jest […]

Chasydzi na Mazowszu – Serock

Serock: (w jidysz też Serock) otrzymał prawa miejskie w 1417 roku. Żydzi pojawili się w mieście w XVII wieku, ale na stałe zaczęli się osiedlać dopiero pod koniec XVIII wieku. W 1781 roku mieszkało tam 7 rodzin żydowskich. W 1808 […]

Jom HaZikaron – 3 Ijar, 18 Omer

Dzień 3 Ijar, 18 Omer – Jom HaZikaron to Izraelski Dzień Pamięci, który jest oficjalnym dniem pamięci poległych żołnierzy i cywilów, którzy padli ofiarą terroryzmu. W synagogach odmawiane są specjalne poświęcone Jom HaZikaron modlitwy. Obejmują one m.in. motyw Techolim 9: […]

Chasydzki szlak Mazowsza – Nowy Dwór Mazowiecki

Nowy Dwór Mazowiecki – po hebrajsku Sade Chadasz, w jidysz Nowidwor – istniał już w XIII wieku, w 1374 roku uzyskał prawa miejskie. Żydzi mieszkali w Nowym Dworze od XVI wieku, ale większe skupisko powstało dopiero pod koniec XVIII wieku. […]

Chasydzki szlak Mazowsza – Otwock

Otwock(w jidysz też Otwock) był do początku XX wieku wsią, od schyłku XIX stulecia popularnym letniskiem przyciągającym głównie mieszkańców Warszawy. W 1916 roku uzyskał prawa miejskie i dopiero wtedy gwałtownie zaczęła powiększać się żydowska społeczność miasteczka. W 1908 roku było […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Radzymin

Radzymin (w jidysz Radzamin lub Radomin) uzyskał prawa miejskie w 1475 roku, co nieznacznie zmieniło status tej niewielkiej miejscowości. W 1859 roku miasto miało 129 domów, z czego 5 murowanych. Mieszkało tam wtedy 2389 osób, z czego 1281 (54%) to […]

Jom HaSzoah – 27 Nissan

27 Nissan, 12 Omer Dzień Pamięci Ofiar Holokaustu – Jom HaSzoah. Powstanie w Getcie Warszawskim (1943) Latem 1942 r. wywieziono z Warszawy do Treblinki ok. 300 tys. Żydów. Gdy informacje o masowych mordach w obozie śmierci dotarły do Getta Warszawskiego, […]

Rebbe o Holokauście

Rebbe o Holokauście Co Rebbe powiedział (i nie powiedział) o Holokauście Tak jak miliony jego pokolenia, Lubawiczer RebBe był osobiście dotknięty Holokaustem. Jego młodszy brat DowBer został zastrzelony i wrzucony do masowego grobu, podobnie jak dziesiątki tysięcy innych Żydów w […]

Adar 2, 16

Awoda (służenie) dla biznesmena obejmuje wzbudzanie w sobie wiary i doskonałej ufności w Tego, który karmi i podtrzymuje wszelkie ciało, że zapewni mu obfite środki do życia. Powinien być naprawdę szczęśliwy i pogodny, jakby całe jego utrzymanie było już w […]

4 Adar II – Wykupienie ciała Maharama (1307r.)

Tragiczna saga uwięzienia Rabina Meira ben Barucha („MaHaRama”) z Rothenburga dobiegła końca, gdy jego ciało zostało wykupione 14 lat po jego śmierci przez Aleksandra ben Szlomo (Susskinda) Wimpena. „MaHaRam” (1215?-1293) był wiodącym autorytetem Tory w Niemczech i jest autorem tysięcy […]

Pokój – שלום – Peace

Módlmy się za Ukrainę modlimy się o Pokój

20 Adar

Jorcait „Bacha” (1640) 20 Adar 20 to jorceit (rocznica śmierci) Rabina Joela Sirkesa (1561-1640). Mieszkał w Europie Środkowej.  Piastował stanowiska rabinackie w Bełzie, Brześciu Litewskim i Krakowie.  Opracował m.in. komentarz Bajit Chadasz („Bach”) do wielkiego dzieła halachicznego, Arba’ah Turim; Hagahot […]

20 Adar – Purim Vincenty

Purim Vincenty (1616) W 1614 r. pełen nienawiści Vincent Fettmilch zorganizował atak na żydowską dzielnicę Frankfurtu, a następnie Żydzi zostali wypędzeni z miasta. Dzięki interwencji Cesarza dwa lata później pozwolono Żydom powrócić do miasta, gdzie zostali honorowo powitani natomiast Vincentego […]

21 Adar – Rabbi Elimelech z Leżajska

  21 Adar – Rocznica śmierci – jorcajt Rabbi Eliemelecha. Jest to dzień, w którym tysiące Chasydow z całego świata zwyczajowo (nieco mniej w tym roku z powodu pandemii) przyjeżdżają na jego grób w Leżajsku by pomodlić się, oddać pokłon… […]

Wajakel

Parsza Wajakel – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  35:1 – 38:20 Wajakel (וַיַּקְהֵל)  — wyraz w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „i zgromadził”, występuje jako pierwszy wyraz (Księga Wyjścia 35:1). Parsza Wajakiel  jest 22-m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania […]

Adar (I) 21

Pojęcie „chasyd” jest pojęciem starożytnym. Mędrcy tak nazywali nawet Adama. Opisuje ono perfekcję i doskonałość intelektualną lub emocjonalną albo jedno i drugie. Jednakże w chasydzkiej filozofii Chabadu określenie „chasyd” odnosi się do osoby, która samookreśla własną tożsamość, jego nastawienie  wobec […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Ciechanów

Ciechanów (w jidysz Czechanewe) to jedna z najstarszych osad na Mazowszu, w średniowieczu ważny gród obronny. Najwcześniejsze źródłowe ślady obecności tam Żydów pochodzą z początku XVI wieku. Na początku XIX wieku (1808) w Ciechanowie mieszkało 1194 Żydów; a w 1827 […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Radom

Radom w języku jidysz – Rudem lub Rodem – to stary gród obronny ziemi sandomierskiej. Stary Radom otrzymał prawa miejskie w drugiej połowie XIII wieku, Nowy Radom – w 1364 roku. Żydzi pojawili się w mieście w XVI wieku, jednak […]

17 Adar – Szulchan Aruch opublikowany

Ukończono kodeks prawa żydowskiego (1565) Rabin Josef Caro opublikował Szulchan Aruch, Kodeks Prawa Żydowskiego. Ta zwięzła kodyfikacja całego prawa żydowskiego, która ma dziś zastosowanie, była rozszerzeniem jego komentarza Beit Josef (patrz wpis dotyczący 11 Elul). Szulchan Aruch jest podzielony na […]

Adar 15

Ezechiel przepowiada upadek wrogów Izraela (1991) Tego dnia, rok po zburzeniu Świętej Świątyni, B-g przemówił do Ezechiela, aby lamentował nad faraonem, królem Egiptu i innymi wrogami narodu żydowskiego, przepowiadając ich ostateczny upadek. (Ezechiel, 32)

Adar (I) 13

Mój ojciec powiedział: Jestem pewien, że kiedy chasyd znajduje się w bejt hamidrasz  studiując lub recytując maamar z Chasydus innym chasydom, moi przodkowie są przepełnieni radością; a ich radość jest wystarczająca, aby zapewnić, jemu – temu chasydowi i jego dzieciom […]

Purim Katan – 14 Adar 1

Dzień 14 Adar 1  W latach „zwykłych” – nie przestępnych, dzień 14 Adar jest dniem Święta Purim, Święta,   upamiętniającego ocalenie Żydów od zagłady, którą przygotowywał Haman swoim dekretem w roku 3405 od stworzenia (356 pne). W roku przestępnym – […]

Cheszwan 13

Baal Szem Tow zwykł nauczać swoich uczniów podczas regularnych sesji studyjnych Gemary. Jego styl studiów był wielce precyzyjny i błyskotliwy oraz obejmował studium Rambama, Alfasi, Rosz i innych komentarzy Riszonim (wczesnych komentatorów) związanych z akurat omawianym tekstem Gemary. Baal Szem […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Przysucha

Przusucha (w jidysz Pszische) to wyjątkowo ciekawe miasteczko z trzema rynkami: polskim, niemieckim i żydowskim, których wzajemna relacja dobrze pokazuje złożone stosunki etniczno-religijne w dawnej Polsce i wca- le niewspółczesną wielokulturowość. Ciekawe Miejscowe Muzeum im. Oskara Kolberga (Al. Jana Pawła […]

Adar (I) 8

Alter Rebe raz wezwał młodego ucznia Magida i powiedział mu  – swoją „starą piosenkę”: „Moja Micwa – to uczyć swoje dzieci.”; Twoja Micwa – to utrzymanie i zapewnienie godnego żywota swojej rodzinie. Zamieńmy się – dam ci to, czego potrzebujesz, abyś spełnił […]

Adar 1, 5

Nie ma najmniejszego cienia wątpliwości, iż gdziekolwiek kroczą nasze stopy, wszystko po to, aby oczyścić i rozjaśnić świat słowami Tory i tefila (modlitwy). My, wszyscy naród Izraela, jesteśmy wysłannikami B-ga, każdy z nas – jak zarządziła Boska Opatrzność dla każdego […]

Tecawe

Parsza Tecawe  – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały 27:20 – 30:10 Tecawe (תְּצַוֶּה) — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „A rozkażesz…”, występuje jako pierwszy wyraz (Księga Wyjścia 27:20). Parsza Tecawe  jest 20-m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania […]

1 Adar 1

Tosfot Jomtow mianowany Rabinem Krakowa (1644). Pierwszy z Adar (I) jest obchodzony przez potomków Rabina Jomtowa Lipmana Hellera (1579-1654) jako dzień dziękczynienia za jego wyzwolenie i odrodzenie po uwięzieniu w Wiedniu w 1629 roku. Rabin Jomtow Lipman był jedną z […]

29 Szewat

Tragedia Kolumbii; Zginął izraelski astronauta (2003) Rankiem 1 lutego 2003 r. prom kosmiczny Columbia, wracający z misji STS-107, uległ awarii i zniszczeniu po ponownym po powrocie na Ziemię, 16 minut przed planowanym lądowaniem. Zginęli wszyscy członkowie załogi, w tym Ilan […]

Teruma

Parsza Teruma  – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  25:1 – 27:19 Teruma (תְּרוּמָה) — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „danina, datek”, występuje jako dziewiąty wyraz (Księga Wyjścia – Szmot, 25:2). Parsza Teruma  jest 19-m w kolejności tygodniowym […]

24 Szwat

Proroctwo Zachariasza (351 p.n.e.) „24 dnia 11 miesiąca, czyli miesiąca Szwata, w drugim roku panowania Dariusza Meda, słowo B-że przyszło do Zachariasza, syna Berechiasza, syna proroka Ido, mówiąc:”Wrócę do Jerozolimy w miłosierdziu, Mój Dom zostanie w nim zbudowany … a […]

Jitro

Parsza Jitro – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  18:1 – 20:23 Jitro (יִתְרוֹ) — jest to imię własne kapłana Midianu, teścia Mojżesza, wyraz jako pierwszy w tym rozdziale, określa nazwę Parszy (Księga Wyjścia 18:1). Parsza Jitro jest 17-m […]

Information in English

    Dear Friends! Shabbat meals in Chabad are back. We kindly invite people who are vaccinated and / or have antibodies. (If in doubt, please call – phone number bellow). We keep distances, everyone gets their own portions. Masks […]

11 Szewat

Dzień urodzin „Chofeca Chaima” – Rabina Izraela Meira Kagana (1838–1933) Chofec Chaim – wybitny uczony Tory, pietysta i żydowski przywódca z Radina (Polska).  Znany powszechnie jako Chofec Chaim, rabin Israel Meir Kagan (1839-1933) był talmudystą, rabinem i decydentem prawa żydowskiego […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Ostrołęka:

Ostrołęka (w jidysz Ostrolenke) miała prawa miejskie już przed 1373 rokiem. Jednak do schyłku XVIII wieku miasto było dla Żydów zamknięte. W 1808 roku 99 mieszkających tam Żydów stanowiło zaledwie 5% ogółu populacji. W kolejnych latach gmina żydowska szybko rosła i […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Parysów

Parysów (w jidysz Porisow) uzyskał prawa miejskie w 1538 roku, ale nigdy nie rozwinął się w większy czy ważniejszy ośrodek miejski. W 1827 roku miasteczko liczyło 786 mieszkańców, z czego 220 (28%) było Żydami. W XIX wieku ten odsetek stopniowo wzrastał. […]

Chasydzi na Mazowszu – historia – Piaseczno

Piaseczno – (w jidysz Piaseczna) to osada z XIII wieku, od 1429 roku miasto na prawie chełmińskim. Jak wiele sąsiednich miast, Piaseczno było wielokrotnie niszczone przez wojny i pożary. W końcu XVIII wieku mieszkało tam około 500 osób. W 1808 roku […]

Chasydzki szlak Mazowsza – historia – Płock

Płock (w jeż. jidysz też Plock) to jedno z najstarszych polskich miast, wczesne biskupstwo i stolica województwa, a jednocześnie jedna z najstarszych gmin żydowskich w Polsce. W średniowieczu Płock nierzadko dorównywał znaczeniem Warszawie. Zniszczenia XVII wieku okazały się szczególnie okrutne […]

Hebrajskie miesięcy – nazwy

Dlaczego w hebrajskim kalendarzu są przyjęte babilońskie nazwy miesięcy żydowskich? W epoce przedbabilońskim znajdujemy w Torze tylko cztery miesiące w kalendarzu, które są identyfikowane według nazw: Pierwszy miesiąc – Nissan: Awiw (1) Drugi miesiąc – Ijar : ZiW (2) Siódmy […]

Cadyk

Charakteryzując podstawowe idee chasydyzmu trzeba jednak pamiętać, że chasydyzm nigdy nie wypracował wspólnej doktryny, a więc trudno go zamknąć w jakimkolwiek kanonicznym zespole koncepcji teologicznych. Wszystkie idee, włącznie z wymienionymi powyżej założeniami, bywały przyjmowane, odrzucane lub modyfikowane w różnych grupach, […]

Chasydzki Szlak Mazowsza

Od połowy XIX w. do wybuchu II Wojny Światowej, chasydzi stanowili większość społeczności żydowskiej na Mazowszu. To właśnie z mazowieckich miast i miasteczek wywodzi się wiele słynnych dynastii chasydzkich i choć od dawna nie działają one w Polsce, to do […]

Szewat 8

Szczególnie w tych dniach, gdy dzięki dobroci B-ga stoimy na progu odkupienia, musimy dołożyć wszelkich możliwych starań, aby wzmocnić każdy aspekt naszej religii. Micwot należy przestrzegać i spełniać b’hidur – z „pięknem” wykraczającym poza minimalne wymagania. Tradycje powinny być skrupulatnie […]

10 plag egipskich

Torą w swoich rozdziałach Waera oraz Bo opisuje 10 plag, które Najwyższy zesłał na Egipt – Micraim, by uparty faraon wreszcie wyswobodził naród żydowski. Dlaczego właśnie 10 plag egipskich?  Objaśnienia na podstawie nauk naszych mędrców: Wiemy, że B-g nie robi […]

Miszpatim

Parsza Miszpatim – Księga Szmot (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały 21:1 – 24:18 Miszpatim (מִּשְׁפָּטִיםֹ) — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „prawa” (l.m. rzeczownika „prawo”), występuje jako pierwszy rzeczownik w tej parszy (Księga Wyjścia 21:1). Parsza Miszpatim jest 18-m […]

Szewat 5

Należy czytać słowa Tory, recytować Tehillim lub werbalnie powtarzać Misznę, kiedy tylko jest to możliwe, aby wzmocnić istnienie Stworzenia, aby zostać ocalonym od chibut hakever1 i kaf hakela i zasłużyć na wszystkie najwyższe objawienia.

Kochaj bliźniego swego

Nie ma bardziej mylnego i szkodliwego dla Żydów, niż panująca opinia, że Żydem jest ten, kto „wyłącznie się modli i przesiaduje w synagodze”.  Taka opinia doprowadza do wniosków, że niektórzy Żydzi są „bardziej żydowscy”, inni „mniej żydowscy”, a wielu Żydów […]

8 faktów o hebrajskim miesiącu Szewat

Miesiąc Szewat według hebrajskiego kalendarza. Chociaż nie jest tak dobrze znany jak hebrajskie miesiące Tiszrej, kiedy świętujemy Rosz HaSzana oraz Nissan, kiedy świętujemy Pesach, Szewat jest miesiącem obfitującym w symbolikę i znaczenia. 1. Jest to jedenasty miesiąc w Torze Tora […]

Miszna

Pierwszy autorytatywny zbiór prawa żydowskiego – uzupełnienie do ksiąg Tanachu, który ukazał się w formie pisemnej w oparciu o tradycję ustną przekazywaną z nauczyciela na ucznia. Forma pisemna była konieczna w związku z narastającymi prześladowaniami ludności żydowskiej było coraz trudniej […]

29 Tewet – koniec zimy

Według Rabina Judy (cytowanego w Talmudzie, Bawa Mecia 106b), na dzień 29 Tewet przypada koniec zimy. (Zgodnie z Księgą Rodzaju 8:22, rok składa się z sześciu dwumiesięcznych „pór roku”: pora siewu, żniwa, zimno, upał, lato i zima). Owoce Ziemi Świętej […]

Bo

Parsza Bo – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  10:1 – 13:16 Bo — w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “Idź”, występuje jako pierwsze  słowo, gdy B-g przemawia do Mojżesza (Księga Wyjścia 10:1). Parsza Bo jest 15-m w kolejności […]

Koszerne jedzenie: co sprawia, że jedzenie jest koszerne, czy nie?

Słowo „koszerny” w języku hebrajskim oznacza „odpowiedni” lub „właściwy”, „dozwolony” Gdy by zapytać kogokolwiek „z ulicy” o opisanie – co to jest koszerne jedzenie, często można usłyszeć, że jest to jedzenie „pobłogosławione przez rabina”. Jednak słowo „koszerne” oznacza, że jest […]

Midrasz Raba

Midrasz do Księgi Szmot.  Napisany w większości po hebrajsku, wyjaśnia wersety Pisma Świętego, podaje wiele dodatkowych historii i wyjaśnia kwestie moralne, które wynikają z tekstu. Po raz pierwszy wydrukowany w Konstantynopolu w 1512 r. wraz z midraszami do pozostałych ksiąg […]

Trudności nas wzmacniają

Rabin Menachem M. Schneerson Lubawicz 770 Eastern Parkway Brooklyn, N.Y. 11213 B”H 25 szewat, 5736 [27 stycznia 1976] Brooklyn, N.Y. Brooklyn, N.Y. Mr. Mordechai Shoel Landow Miami Beach, Floryda. Szolom Ubrocho, Od naszego wspólnego znajomego, Rabina Szoloma Bera Lipskara, dowiaduję […]

Chasydzi

Kim są chasydzi i czym jest chasydyzm? O chasydach, genezie nauki chasydzkiej – chasydyzmie i głównych kierunkach jego rozwoju. Wśród Żydów aszkenazyjskich (głównie osiedleńcy z żydowskich społeczności europejskich) szczególnie rozpowszechniony jest ruch chasydzki. Ruch chasydzki powstał na Podolu około połowy […]

Uzyskanie Certyfikatu Koszerności

Jesteś przedsiębiorcą i produkujesz żywność? Chcesz by Twoje wyroby miały Certyfikat Koszerności? Skontaktuj się z nami, a przed tym wypełnij podane niżej aplikacje i wyślij je mailem na adres:   office@chabad.org.pl                                          EK-Kosher_application_form.doc                                          EK-Ingredients_form.docx                 […]

Moje dziecko po mykwie

Jestem żydówką, ale nie jestem religijna. Zapalam świece w piątkowy wieczór, ale nie przestrzegam szabasu. Nie jem wieprzowiny, ale mieszam produkty mleczne i mięsne. Nie znam hebrajskich modlitw, ale rozmawiam z B-giem. Istnieje jednak obszar życia, w którym jestem żydówką […]

Aszkenazyjczycy

Aszkenazyjczycy, inaczej Żydzi aszkenazyjscy – Żydzi pochodzący z rejonów Europy Środkowej, zamieszkujący Europę Środkowo-Wschodnią – Niemcy, Polska, Białoruś, Litwa, Ukraina i Rosja to kraje, w których ci ludzie żyli przez wiele stuleci. Termin pochodzi od słowa „Aszkenaz” – semickiej nazwy […]

Dwanaście plemion Izraela – dwanaście ścieżek

Każde z 12 plemion ma swoją specyficzną energię, którą musi zamanifestować na tym świecie.   W części Tory Wajechi – która zamyka Pierwszą Księgę Tory – Chumaszu Mojżeszowego – Bereszit / Księgę Rodzaju czytamy, jak nasz Praojciec Jaakow na łożu […]

Szmot

Parsza Szmot – Księga Szmot –  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rodziały 1:1 – 6:1 Szmot — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “imiona”, występuje jako drugi zwrot w parszy. Ta Parsza jest 13-m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania w cyklu […]

Wajechi

Parsza Wajechi  – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  47:28–50:26 Wajechi – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „i żył”,  jest to pierwszy wyraz w tej parszy.  Parsza Wajechi jest 12-ą i ostatnią Księgi Bereszit w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu […]

9 Tewet – Saddam Husajn powieszony

Dnia 9 Tewet roku Saddam Husajn powieszony (rok 2006 według kalendarza greg.) Po uznaniu go winnym zbrodni przeciwko ludzkości, iracki dyktator w latach 1979–2003 Saddam Husajn został skazany na śmierć. Hussein był odpowiedzialny za inwazję na Kuwejt, która wywołała pierwszą […]

9 Tewet – „Sprawa Drejfusa”

Alfred Dreyfus zwolniony z wojska (1895) Alfred Dreyfus, kapitan armii francuskiej, został fałszywie oskarżony o zdradę, głównie ze względu na swoją żydowską tożsamość. W tym dniu został formalnie pozbawiony rangi, po czym został deportowany na „Wyspę Diabła”, gdzie przebywał ponad […]

5 Tewet

Wieść o klęsce Jerozolimy dociera do Babilonii (422 p.n.e.) W roku 434 pne król babiloński Nebukadneccar najechał Judeę i wygnał do Babilonu króla Jehojachina i tysiące judejskich notabli. Jedenaście lat później armia Nabuchodonozora ponownie najechała na Jerozolimę, podpalając Świątynię i […]

3 Tewet

Śmierć Jakuba Franka (1791) Jacob Frank twierdził, że jest reinkarnacją oszukańczego Mesjasza Szabtaja Cwi. W połowie XVIII wieku starał się stworzyć nową religię, która łączyłaby zarówno judaizm, jak i chrześcijaństwo, prowadząc do powstania sekty frankistów, skupionej w Polsce. Wielu ówczesnych […]

Miesiąc Tewet

Tewet jest dziesiątym miesiącem w kalendarzu żydowskim, licząc od miesiąca Nissan. Jego nazwa, o której jest mowa w Księdze Estery, pochodzi z Babilonii, a  korzeń samego wyrazu – od hebrajskiego słowa „tow” –  „dobry”. Na ten miesiąc przypadają  ostatnie dni Chanuki. […]

21 Kislew

Aleksander w Jerozolimie (313 p.n.e.) Dnia 21 Kislew roku 3448 od stworzenia świat (313 r.p.n.e.) doszło do historycznego spotkania pomiędzy Szymonem HaCadykiem i Aleksandrem („Wielkim”) Macedońskim. Samaryjczycy, zaciekli wrogowie Żydów, przekonali Aleksandra, że odrzucenie przez Żydów jego wizerunku w Świątyni […]

Ezra Skriba i Nehemiasz – 1 Aw

Historia Ezry Skriby przenosi nas prawie 30 stuleci wstecz, do czasu, gdy Żydzi powrócili z niewoli babilońskiej, odbudowali Beit-Hamikdasz i zaczęli żyć jako wolny naród na własnej ojczystej ziemi. W 3408 roku trwała budowa Drugiej Świątyni w Jerozolimie. Jerozolima ponownie […]

Sufganiyot

Sufganiyot Znana piekarnia w Jerozolimie wytwarza ich ponad 200,000 każdego dnia począwszy od miesiąca poprzedzającego Chanukę. 2 paczki suszonych drożdży 1/3 szklanki cukru 3/4 szklanki wody 1/4 szklanki soku pomarańczowego 1/3 szklanki margaryny 1/2 łyżeczka soli 4-5 szklanki mąki 3 […]

Wajeszew

Parsza Wajeszew – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 37:1–40:23 Wajeszew – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i osiadł”, jest to pierwszy wyraz w tej parszy. Parsza Wajeszew jest 9-ą w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu rocznym, odpowiednio – 9-ą w Księdze Rodzaju. […]

Kislew 19

Z listu mojego ojca*: 19 Kislew… święto, podczas którego „On odkupił naszą duszę w pokoju” [1] i dane nam oświecenie i witalność naszej duszy, ten dzień to Rosz HaSzana, ponieważ Chasyd zostawił nam w spadku przez naszych świętych przodków [2], […]

19 Kislew – יט כסלו

Rosz Haszana Chasydyzmu – Rosz Haszana Ła-Chasidut Dzień dziewiętnasty miesiąca Kislew jest obchodzony jako Rosz HaSzana Chasydyzmu. W tym dniu w 1798 roku, założyciel Chabad Lubawicz – Rabin Zalman Schneur z Liadów  (1745-1813), znany również jako Alter Rebe („Stary Rabin”) – został […]

15 Kislew – Rabi Jehuda HaNasi

Rabin Juda Książę – Jehuda HaNasi (188 n.e.) Rabin Judah Książę – znany również jako Rabbeinu Hakadosz („nasz święty mistrz”) lub jako Jehuda HaNasi – został mianowany nasi – duchowy i cywilny przywódca całej społeczności żydowskiej – po śmierci swojego […]

13 Kislew

Talmud Babiloński skompletowany  (475 CE)   W pierwszych dekadach piątego wieku n.e., Raw Aszi (zm. 427 r.) oraz Raw Rawina I (zm. 421 r ) – wielcy żydowscy uczeni, mędrcy, talmudyści, prowadzili grupę Amoraj’ów (mędrcy Talmudu) zajmującą się pracami nad […]

Kislew 13

Mój ojciec powiedział: Chassidus zmienia to, co istnieje, i odkrywa esencję natury. Esencja natury Żyda jest poza oszacowaniem i oceną, ponieważ jest on częścią Esencji (B-ga), a ktokolwiek ma w sobie choćby część Esencji, jest tak, jakby obejmował całość. Tak […]

Grób Racheli

Wędrowali z Bet El i byli jeszcze w pewnej odległości od Eufrat, gdy Rachel zaczęła rodzić, a jej prąd był trudny. Gdy rodziła z trudem, powiedziała jej położna: Nie bój się, masz syna! I było tak, gdy gdy wydawała ostatnie […]

Wajiszlach

Parsza Wajiszlach – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  32:4 – 36:43 Wajiszlach lub Waiszalach – w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i wysłał”,  jest to pierwszy wyraz w tej parszy.  Parsza Wajiszlach jest 8-ą w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu […]

Kislew 8

Człowiek powinien myśleć nad tym, jak wielkie są dobrodziejstwa Stwórcy: Tak wydawało by się nikła, istota, Człowiek, może sprawić wielką radość „Największemu ze wszystkich wielkich”, o którym napisano: „Nie da się ogarnąć rozumiem Jego Wielkość”. (1) Człowiek zatem powinien być […]

Cheszwan 20

Dzień urodzin Rabina Szoloma DovBera z Lubawicz (1860). Piąty Lubawiczer Rebe, Rabin Szolom DowBer Schneersohn (znany pod akronimem „Rashab”), urodził się 20 dnia Cheszwan roku 5621 od stworzenia (1860). Po śmierci swojego ojca, Rabina Szmuela z Lubawicz, w 1882 r. […]

6 Cheszwan

Majmonides odwiedza Jerozolimę ((1165)) Po opuszczeniu Maroka i przed osiedleniem się w Egipcie Majmonides odwiedził Jerozolimę i modlił się na miejscu Świątyni. Trzy dni później, 9 MarCheszwan, odwiedził Hebron i modlił się w Jaskini Machpela. Majmonides postanowił obchodzić te dwa […]

Świątynia Jerozolimska

Przez 830 lat — od 833 do 423 p.n.e. i ponownie od 349 p.n.e. do 69 n.e. — na wzgórzu jerozolimskim stała okazała budowla, która była punktem styku nieba z ziemią. Budowla ta była dla Żydów Centrum życia społecznego, duchowego […]

Budowa Świątyni zakończona

Dzieł 1 Cheszwan roku 827 p.n.e. udowa Świątyni została zakończona. Świątynia, której budowa zajęła siedem lat, została ukończona przez króla Salomona w miesiącu MarCheszwan (1 Król. 6:38), (aczkolwiek istnieją niektóre rozbieżności co do dokładności daty). (Poświęcenie zostało jednak przesunięte do […]

Rabin DowBer z Lubawicz – Mitteler Rebe

Rabin DowBer z Lubawicz (znany też jako Mitteler Rebe) urodził się w Łoźnej w Białej Rosji w 1773 r. 9 kislew. Jego ojcem był założyciel chasydyzmu Chabad, Rabin Schneur Zalman z Liadi. Rabin DowBer objął przywództwo w Chabad po śmierci […]

28 Tiszrei

Aresztowanie Rabina DowBera z Lubawicz (1826) Rabin DowBer z Lubawicz został aresztowany z powodu fałszywych zarzutów sfabrykowanych przez zazdrosnego dalekiego krewnego. Wśród jego rzekomych „przestępstw” było to, że wysyłał pieniądze do tureckiego sułtana, który toczył wówczas wojnę z Rosją. Rabin […]

11 Tiszrei – Darowizny na Miszkan

Darowizny na Miszkan (Przybytek Zboru) (1313 p.n.e.) Następnego dnia po zejściu z góry Synaj w Jom Kipur, niosąc w rękach Tablice (drugie) z Dekalogiem, zebrał Mojżesz naród izraelski i przekazał im Życzenie Najwyższego – zbudować Miszkan, aby Szechina – B-ska […]

11 Tiszrei – Porady Jitro

Porady Jitro dla Mojżesza (1313 p.n.e.) Dzień po zejściu Mojżesza z góry Synaj – dzień po Jom Kippur, jego teść Jitro spotkał go, próbującego w pojedynkę rozsądzić naród żydowski w związku z wykonaniem złotego cielca. To skłoniło go do udzielenia […]

Dzień przed Jom Kippur – świąteczne posiłki

Dzień przed Jom Kippur jest Jom Tov, świątecznym dniem; bo chociaż jesteśmy przygotowani do bycia sądzonymi w niebiańskiej sali sądowej za nasze czyny w minionym roku, w sercu jesteśmy pewni, że B-g jest Miłosiernym Sędzią i zadekretuje dla nas rok […]

Kaparot

We wczesnych godzinach porannych dnia poprzedzającego Jom Kippur odbywa się ceremonia Kaparot („Pokuta”). Bierzemy żywego kurczaka (koguta dla samca i kurę dla samicy) i trzykrotnie okrążając go nad głową, oświadczamy: „To jest mój zamiennik, to jest moja wymiana, to jest […]

7 Tiszrei

Dzień urodzin Zebuluna Zabulun, syn Jakuba i Lei (Księga Bereszit), dziesiąty z dwunastu synów – założycieli Dwunastu Plemion Izraela, urodził się dnia 7 miesiąca Tiszrei. Dożył 110 lat. (wg Jalkut Szimoni, Szemot, remez 162)

Szabat Tszuwa

Szabat między Rosz haSzana a Jom Kipur nazywany jest Szabat Szuwa – Szabatem Powrotu, ponieważ jego specjalna haftarah zaczyna się od słów Szuwa Izrael „Powrót Izraelu”, z proroctwa Ozeasza. Jest również określany jako Szabat Teszuwa, ponieważ przypada podczas Dziesięciu Dni […]

Co się je na Rosz haSzana

Zgodnie z tradycją, świąteczny stół w Rosz haSzana z pewnością musi zawierać główne owoce Izraela: ryby, zieloną cebulkę, buraki, jabłka, marchew, dynię, fasolkę szparagową, granat i daktyle. Każdy z produktów symbolizuje dobro, które czeka na człowieka w nowym roku. Na […]

GEDALIAH (GEDALIUSZ)

Nabuchodonozor, król Babilonii, osiągnął swój cel. Całkowicie podbił Królestwo Judy i zniszczył jego stolicę Jerozolimę i jej najświętszą Świątynię . Zabił lub schwytał większość rodziny królewskiej i szlachty ziemi. Wyższe klasy narodu żydowskiego, w tym przywódcy kapłaństwa oraz główni oficerowie […]

Taszlich

Taszlich*- łowienie wiedzy Przed zachodem słońca drugiego dnia Rosz haSzana według pradawnej żydowskiej tradycji odprawia się ceremonię Taszlichu – symbolicznego odrzucenia grzechów.                                     […]

1 Tiszrei

Adam i Ewa (3760 p.n.e.) W dniu Tiszrei 1 – szóstego dnia Stworzenia – „B-g rzekł: Uczyńmy człowieka na Nasz obraz i podług podobieństwa Naszego i niech panują nad rybami morskimi i ptakami powietrznymi, nad bydłem i nad całą ziemią…” […]

Teszuwa

Teszuwa oznacz powrót. W tradycji żydowskiej pokuta, skrucha i decyzja o naprawie nazywana jest „teszuwa”, hebrajskim słowem tłumaczonym jako „powrót”. Jednym z hebrajskich słów oznaczających grzech jest „chet”, co po hebrajsku oznacza „zboczyć z drogi”. Zatem idea pokuty w myśli […]

Era Drugiej Świątyni

Przed zburzeniem Pierwszej Świątyni Jeremiasz przepowiedział słynne proroctwo (Jer. 29:10): „Tak bowiem powiedział B-g: Albowiem po ukończeniu siedemdziesięciu lat Babilonu będę o tobie wspominał i spełnię Moje dobre słowo wobec ciebie , aby przywrócić cię do tego miejsca.” I rzeczywiście […]

Elul 23

Rabin Mosze, syn Alter Rebe, w okresie swojego wieku pomiędzy 8 a 11 lat studiował w Gittin 67a (Talmud Babiloński – od tłum.) stanowiący o kształtowaniu prawości mędrców. Pewnego razu Rabin Szymon bar Jochai powiedział do niego: „Ucz się mój […]

Elul 16

Alter Rebe zinterpretował stwierdzenie: „Kto ocalił jedno życie (ludu) Izraela, jest tak, jakby ocalił cały świat”: Należy postrzegać Żyda, jak stojącego w pierwotnej myśli Adama Kadmona [pierwszego człowieka]. Tam każda dusza stoi razem ze wszystkimi pokoleniami, które mają zstąpić na […]

Księga Zohar

Zohar – Fundamentalne źródło Kabbały. Jest to mistyczny komentarz do Tory, napisany w dwóch językach: po aramejsku i hebrajsku. Według Arizala, Księga Zohar (w tłumaczeniu – Blask/ Jasność/Splendor) składa się z nauk Rabina Szimona bar Jochaja, który mieszkał w Erec Israel […]

Czytanie „Szma…” przed snem

Przed snem – Szma. Wszystko dobre, co się dobrze kończy…. Psychologowie badający sny mówią nam, że ostatnie pięć świadomych minut naszego dnia określa, o czym będziemy śnić w nocy. A wszyscy wiemy, że to, jak spaliśmy w nocy, w dużej […]

Elul 17 – Ki Tawo

Sam Alter Rebe zawsze czytał Torę ze zwoju. Pewnego razu, w Szabat parszy „Ki Tawo” Rebe nie było w Lioźnie, a jego syn (później znany jako Miteler Rebe), który nie osiągnął jeszcze pełnoletności, musiał słuchać innej osoby czytającej Torę. Przekleństwa […]

Żródło – Bar Micwą

Oparte na nauczaniu Rebbe z Lubawicza, B”P Rabina Menachema Mendela Schneersona. Dzięki uprzejmości www.MeaningfulLife.com W wieku trzynastu lat żydowski chłopak staje się bar micwa („syn przykazania”). W tym okresie jego umysł osiąga stan wiedzy czyli dojrzałości, świadomości i rozumu pozwalających […]

9 Elul – Rocznica odejścia z tego świata Rabina Cadoka Hakohena z Lublina

Rabin Cadok HaKohen z Lublina był jednym z najsłynniejszych przywódców chasydzkich drugiej połowy XIX wieku. Rabin Cadok urodził się w litewskiej rodzinie rabinów, a następnie został wyznawcą chasydzkiego Rebe. Jest klasycznym przykładem litewskiego Żyda, który stał się chasydem. Był wyjątkowym […]

9 Elul – dzień urodzin Dan9 Elul

Dzień urodzin Dana – rok 1566 p.n.e. Dan, syn Jakowa i Bilhy, piątego z Dwunastu synów założycieli Plemion, urodził się 9 Elul w Charanie. Dożył 125 lat. (Jalkut Szimoni, Szemot, Remez 162)

Droga do sukcesu – 12 ścieżek

Zwykle do wszystkiego się dołącza instrukcja obsługi…. Każdy z nas dąży do sukcesu. Dla każdego z nas sukces oznacza coś innego. Jednak by osiągnąć ten „nasz” sukces, często wybieramy niewłaściwe strategie, nie koniecznie dopasowane do nas, mając nadzieję, że przyniosą […]

1 Elul – proroctwo Ageusza

Proroctwo Aggeusza – inspiracja do budowy Drugiej Świątyni (353 p.n.e.) Dnia 1 Elul roku 353 p.n.e. prorok Aggeusz otrzymał B-skie przesłanie, aby przekazać je „Zerubawelowi, synowi Sze’altiela, ówczesnemu władcy Judy i Jozuemu, synowi Jehozadaka Najwyższego Kapłana” (Ks.Aggeusza 1:1), instruując ich, […]

Bajgle i lox’y – koszerne jedzenie

Bajgle i lox’y – na śniadanie, na lunch, kolacje…?! Czy bajgle „uzupełnione” nadzieniem tzw „lox’em”, czyli z twarożku z plastrem łososia to „typowe” po żydowsku Trochę o bajglach Istnieje wiele legend i teorii dotyczących pochodzenia bajgla, jak na przykład jedna […]

Szma Israel… – dlaczego przykrywamy oczy, recytując Szma?

Wypowiadając pierwsze sześć słów modlitwy „Szma”, powszechnym żydowskim zwyczajem jest zakrywanie oczu prawą ręką. Dlaczego? Prosta odpowiedź brzmi, że pozwala to na właściwą koncentrację, gdy to, co się dzieje wokół nie rozprasza. Ważna jest odpowiednia intencja podczas recytowania pierwszego wersetu […]

Dni Skruchy – przygotowania

Począwszy od dnia 15 Aw zaczyna się okres duchowego przygotowania do miesiąca Elul, okresu Dni Pokuty oraz Jom Kippur . Miesiąc przybiera nazwę Menachem Aw – Miesiąc Pocieszenia, Nadzieji. Dzień powoli staje się krótszy, noce – dłuższe. Zbliża się 'dzień […]

17 Aw – Hebrońska Massakra (1929).

Hebrońska Massakra (1929) Dnia 17 Aw arabscy mieszkańcy miasta Hebron wsczęli zamieszki (bez żadnego powodu), w wyniku których zabito sześćdziesięciu siedmiu żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci, a dziesiątki osób zostały ranne, zgwałcone i okaleczone. Przez trzy dni trwała straszliwa zadyma, […]

Świątynia Jerozolimską – wizja Trzeciej Świątyni

Okres Trzech tygodni Żłoby: od dnia 17 Tammuz do dnia 9 Aw. Podczas okresu Trzech Tygodni Żałoby spędzamy dodatkowy czas na kontemplowaniu mniej-niż-doskonałego stanu świata, w którym dziś żyjemy, i tego, co możemy zrobić poprzez zwiększenie dobrych uczynków i dobrocią. […]

11 Aw – społeczność żydowska Bagdadu

Zbawienie żydostwa Bagdadu (1733) W 1733 wojska perskiego przywódcy Nader Szah Afszar’a otoczyły Bagdad należący wówczas do Turków. Wiedząc, że panowanie perskie nie wróży im dobrze, społeczność żydowska modliła się o zwycięstwo osmańskie. W dniu 11 Menachem Av, siły osmańskie […]

10 Aw – dzień urodzin Issachara

Issachar, syn Jaakowaa i Lei, dziewiąty syn Jaakowa z dwunastu, założyciel dziewiątego plemienia Izraela. Urodził się dnia 10 Menachem Aw roku 1565 (1564) p.n.e. w Charanie. Żył 122 lat. Plemię Issachara było dobrze znane ze swojego wnikliwego, głębokiego studiowania Tory. […]

Aw 2 – Menachem Aw 2

Wytyczne dla wszystkich: chłopiec zaczyna zakładać tefilin dwa miesiące przed swoją bar micwą; najpierw bez b’rachy, potem kilka tygodni później z b’racha

Tisza B’Aw – 9 Aw w historii żydowskiego narodu

Dziewiąty Aw jest naznaczony tragicznymi wydarzeniami w całej żydowskiej historii. Data ta stała się w oczach Żydów symbolem wszystkich prześladowań i nieszczęść, które spotkały naród żydowski. Według tradycji odzwierciedlonej w Misznie, oprócz zniszczenia Świątyni w tym dniu, w historii narodu […]

Tammuz 27

Genialny i sławny uczony, wyjątkowo uzdolniony i niezwykle głęboki w swoich badaniach, przybył do Łożyny i rzucił się w wir nauki Chasydyzmu. Dzięki swoim potężnym zdolnościom intelektualnym zgromadził – w krótkim czasie – wielką i szeroką wiedzę o Chasydach. Na […]

List do Rebbe, B”P Rabina M. M. Schneersona

Wyślij list do Ohelu Rebbe Przez całe życie Rebbe otrzymywał codziennie setki listów od ludzi o każdym możliwym pochodzeniu, zawodzie i wierze. Dzisiaj ludzie nadal wysyłają listy, które mają być umieszczone w Ohelu – miejscu pochówku VII Rebbe, Rabina Menachema […]

Erec Izrael

Erec Izrael, Judea, Izrael, Palestyna – pochodzenie nazw. Współcześni ludzie, którzy śledzą wiadomości, regularnie spotykają się z nazwami „Izrael” i „Palestyna”. Bardziej zorientowani obywatele pamiętają jeszcze kilka powiązanych terminów: „Ziemia Izraela”, „Erez Izrael”, „Ziemia Obiecana”, „Ziemia Święta”. Ale dla znacznej […]

Tammuz 15

Mój ojciec pisze w jednym ze swoich maamarim: Pulchność ciała może być wynikiem duchowej przyjemności , którą czerpiemy ze obcowania (służby) Haszem. Opowiadają o Rabinie Naumie z Czernobyla, że utył odpowiadając „amen ihie szme raba.”

Balak

Parsza Balak – Księga Bamidbar (Księga Liczb) 22:2 – 25:9 Balak – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „dewastator”. Jest to 40-te cotygodniowe czytanie Tory w cyklu rocznym i siódme w Księdze Liczb (Bemidbar). Tekst Parszy Balak zawiera 5’357 hebrajskich […]

Tammuz – 10 faktów

10 faktów o miesiącu Tammuz – o czym warto wiedzieć: 1.  Tammuz jest czwartym miesiącem w kalendarzu żydowskim, licząc od wiosennego miesiąca Nissan, kiedy nasz naród opuścił Egipt. 2.  Tammuz ma zawsze ma 29 dni. Hebrajskie miesięcy (z wyjątkiem miesięcy […]

Tamuz 3

Mój dziadek powiedział: jęk Żyda, który, broń Boże, wynika z fizycznego nieszczęścia, jest także wielką teszuwą; o ileż bardziej jęk wywołany duchowym cierpieniem jest wzniosłą i skuteczną teszuwą. Jęk wydobywa go z otchłani zła i stawia go na mocnej pozycji […]

Tammuz

TAMMUZ, jest czwartym miesiącem w kalendarzu żydowskim, licząc od miesiąca Nissan. Liczy 29 dni. Nazwy wszystkich miesięcy w kalendarzu hebrajskim pierwotnie pochodzą z Babilonii. Naród Żydowski przyjął te babilońskie nazwy w okresie 70-letniego wygnania w Babilonii. Jednak ze wszystkich nazw […]

Siwan 28

Cemach Cedek opowiedział kiedyś swojemu synowi, mojemu dziadkowi, zdarzenie ze swojego życia i stwierdził: Za pomoc komuś, przekazując na wyżywienie choćby 70 kopiejek (mała rosyjska moneta o niskiej wartości) zarobionych na cielęciu, wszystkie bramy do Niebiańskich Komnat są dla niego […]

Siwan 27

„B-g pobłogosławi cię we wszystkim, co przedsięweźmiesz” (Dwarim, 15:18). Człowiek potrzebuje jedynie stworzyć 'naczynie’ na swój byt i dołożyć wszelkich starań, aby to 'naczynie’ było czyste od wszelkich nieczystości lub śmieci z oszukiwania innych i in. temu podobnego. Wystarczy przestrzegać […]

27 Siwan – Rabin Chananja ben Tradjon zabity (II wiek n.e

Rabin Chananja ben Tradjon, jeden z „dziesięciu męczenników” został zabity tego dnia. Kiedy Rzymianie odkryli, że naucza on wyjętej spod prawa Tory, owinęli go w zwój Tory, ułożyli wokół niego zwitki gałązek, a przed podpaleniem nałożyli na niego wilgotne wełniane […]

Prorokini judaizmu

Prorokini judaizmu. Według Talmudu było 48 proroków mężczyzn i siedem prorokiń narodu żydowskiego.  Ogólnie rzecz ujmując, Talmud „kwalifikuje”, że w judaizmie było o wiele więcej  proroków – wymienia liczbę [nawet] 1.200.000.   Jednak proroków, których przesłanie było istotne dla przyszłych […]

Behaalotcha

Behaalotcha, Behaalotcha – Bamidbar (Księga Liczb), 8:1–12:16 – בְּהַעֲלֹתְךָ – w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “gdy wstaniesz” – jest 36-ą tygodniową Parszą w rocznym cyklu czytania Tory I trzecią w Księdze Bamidbar (Księdze Liczb). Tekst Parszy składa się z […]

13 Siwan

Mojżesz wstępuje na szczyt góry Synaj (1313 r. p.n.e.)   Według hebrajskiego kalendarza biblijnego, tego dnia Mojżesz wstępuje na szczyt góry Synaj (1313 r. p.n.e.). „I wstąpił Mojżesz na górę, a chmura okryła górę. I przebywał Majestat Wiekuistego na górze […]

14 Siwan

Żydowskie Księgi uratowane (1510) W 1509 r. Niemiecki Cesarz Maksymilian nakazał zniszczenie wszystkich żydowskich ksiąg w Kolonii i Frankfurcie nad Menem. Nakaz wydał na prośbę Pfefferkorna, ochrzczonego Żyda, który twierdził, że literatura żydowska obraża chrześcijaństwo. Cała społeczność żydowska wystąpiła przeciwko […]

10 Siwan

Dzień 10 Siwan 1904 roku – jorcait/rocznica śmierci Klonimus Wolf’a Wissotzky (1824–1904) , syna biednych rodziców, który założył firmę „The Wissotzky Tea” w 1849 roku i zyskał miano „Króla Rosyjskiej Herbaty”. Był wielkim żydowskim filantropem i wezwał do osiedlenia się Żydów […]

Potocki, sprawiedliwy prozelita

Historia Walentyna Potockiego, Awrahama ben Awraham znanego też jako Ger-Cedek (Sprawiedliwy Prozelita) – historia polskiego szlachcica spalonego wyrokiem sądu kościelnego w Wilnie 24 maja 1749 r.” ( orientacyjne lata życia: ur. 1720 – zm. 1749 rok, 29 maja). Wzruszające opowiadanie […]

Odliczanie

Proces przygotowań do konkretnego wydarzenia pozwala uzyskać pełniejszy obraz jego istoty. Kobieta, która kupuje białą suknię ślubną w salonie ślubnym, najwyraźniej przygotowuje się do ślubu, a mężczyzna zbierający suche gałęzie w lesie prawdopodobnie nieco oczyści las i rozpali ognisko. Logiczne […]

28 Ijar

Rocznica odejścia z tego świata Samuela (877 r.p.n.e.) Prorok Samuel (931-877 p.n.e.) był jedną z najważniejszych postaci w historii żydowskiej; nasze mędrcy opisują go jako postać łączącą w sobie cech Mosze Rabejnu i Aharona Kohena – „razem wsięci”. Samuel był […]

Lag B’Omer – Ognisko płonie

Ognisko płonie rozjaśnia świat… Święto Lag ba-Omer (które obchodziliśmy parę dni temu) – święto ognisk i łucznictwa….. Piękne święto pełne dobra i miłości… Trochę historii. W dniu 18 Ijar rozpalamy ogniska nie po to, by grillować kebaby, ale żeby przypomnieć […]

Szmita

Rozdział Tory Behar zaczyna się od micwy  Szmita  nazywanej również Szabatem Wiekuistemu – Szabatem dla ziemi.     Co to jest Szemita? Główne zasady Roku Szbatowego: rozgrzeszenie pożyczek/zadłużeń, powstrzymanie się od wszelkich prac polowych i duchowy cel w.w. Gdy tylko […]

2 Siwan

Naród wybrany (1313 r.p.n.e.) Dzień 2 miesiąca Siwan w kalendarzu żydowskim jest oznaczony jako Jom HaMeyuchas („Dzień Wyróżnienia”). Tego dnia B-g powiedział do Mojżesza, gdy Mojżesz wstąpił na Górę Synaj po raz pierwszy – aby powiedzieć ludowi Izraela: „….A teraz […]

21 Ijar – Kfar Chabad – początek (1949)

Dnia 21 Ijar roku 1949 została założona wioska Chabad-Lubawicz w Izraelu – Kfar Chabad. Pomysłodawcą, inicjatorem i wielkim wsparciem przedsięwzięcia był Szósty Lubawiczer Rebbe, Rabin Józefa Jicchak Schneersohn. Pierwszymi osadnikami przeważnie byli Żydzi w nowej ówczesnej Alii ze Związku Radzieckiego, […]

14 Ijar – niemiecki zbrodniarz Eichmann schwytany

Niemiecki zbrodniarz Eichmann schwytany w Buenos Aires (1960) Adolf Eichmann, który odegrał kluczową rolę w realizacji „ostatecznego rozwiązania” Hitlera – zagłady Żydów, został schwytany przez agentów izraelskiego „Mosadu” w Buenos Aires w Argentynie. Eichmann był odpowiedzialny za całą akcję transportu […]

7 Ijar – Niemcy, 1298 rok – masakry

Początek masakr Rindfleischa (1298) Wykorzystując stan anarchii panujący w Niemczech, w wyniku wojny domowej między dwoma pretendentami do tronu, tłum kierowany przez szlachcica Rindfleischa zamordował Żydów z Rottingen. Tragedia dnia 20 kwietnia 1298 r. (7 Iyar, 5058) zapoczątkowała kolejne – […]

4 Ijar – ocalenie Majmonidesa (Majmonides-Ramabam)

Ocalenie Maimonedesa (1165) Dnia 4 Ijar jest dniem ocalenia Majmonidesa – Rabina Mojżesza Ben Maimon (1135-1204). Majmonides był wielkim uczonym, halachistą, również lekarzem, filozofem i przywódcą społeczności, nazywany równięż „Rambam” – akronim od pełnego imienia i nazwiska. Majmonides obchodził ten […]

3 Ijar

Bojkot w Ankonie (1556) Po tym, jak Żydzi zostali wygnani z Portugall dnia 22 Tewet roku 5257 od stworzenia świata (w 1496 r.) wiele Żydów jednak zdecydowało się pozostać w swoich domach, w mieście gzie przeżyli wiele lat. By uniknąć […]

Miesiąc Ijar

Miesiąc Ijar jest drugim miesiącem w (religijnym) kalendarzu żydowskim, licząc od miesiąca Nissan.   Tuż po wyjściu z Egiptu, spragnieni Izraelici wreszcie dotarli do studni, lecz była to studnia z gorzką wodą. Mojżesz rzucił drewniany kij do wody, jak polecił […]

27 Nissan – Powstanie w Warszawckim Getto

Powstanie w getcie warszawskim (1943) Latem 1942 r. z Warszawy do Treblinki wywieziono ok. 300 tys. Żydów. Gdy doniesienia o masowych mordach w ognisku zagłady dotarły do Getta Warszawskiego, zaczął formować się zorganizowany ruch oporu, któremu udało się przemycić do […]

22 Nissan

Okrążenie Jerycha (1273 r.p.n.e.) Wkrótce po przekroczeniu Jordanu i wejściu do Ziemi Kanaan, kolejnym krokiem Żydów było wejście do otoczonego murami i silnie ufortyfikowanego miasta Jerycho. Zgodnie z rozkazem przywódcy Joszua dnia 22 miesiąca Nissana Izraelici okrążyli Jerycho, otaczając mury […]

Pesach – przygotowania do sederu

Wskazówki według „Szulchan Aruch” 1. Gdy Erew Pesach nie zbiega się z Szabatem, stół do sederu należy nakryć w godzinach popołudniowych, tak aby po powrocie z synagogi od razu przystąpić do Sederu. Służy to również temu, by zapobiec zasypianiu małych […]

Caw

Parsza Caw – Księga Wajikra (Księga Kapłańska)  6:1- 8:36 Wyraz Caw (צַו ) w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „rozkaz” i jest to szóste słowo w treści Parszy (6:2). Caw jest drugą tygodniową częścią czytania Tory w Księdze Wajikra i 25-ą  […]

Pesach – przygotowanie kuchni

Przygotowanie – kaszerowanie kuchni do Pesach Ze skarbnicy „Szulchan Aruch” 1. Zlewozmywak ceramiczny, porcelanowy lub metalowy emaliowany wykaszerować się nie da. Należy go dokładnie umyć i włożyć do niego na okres przygotowań potraw na Pesach oraz cały okres świąteczny metalowy lub plastikowy […]

5 Nissan – Szpiedzy Jericha

Szpiedzy Jerycha (1273 r.p.n.e.) Na dwa dni przed zakończeniem trzydziestodniowego okresu żałoby po odejściu z tego świata Mojżesza, 7 Adar, Joszua – następca Mojżesza wysłał dwóch zwiadowców {„szpiegów’) – Pinchasa i Kaleba – przez rzekę Jordan do Jerycha, aby zebrali […]

26 Adar (I)

Pierwszy zakup nieruchomości w USA przez kongregację żydowską (1677) W 1658 r. Piętnaście rodzin żydowskich wyemigrowało z Ameryki Południowej do (późniejszych) Stanów Zjednoczonych. Rodziny te pochodziły z linii sefardyjskiej i osiedliły się razem w Newport w stanie Rhode Island, gdzie […]

24 Adar

„Krwawe oskarżenie” uznane za fałszywe (1817) „Krwawe oskarżenie” uznane za fałszywe (1817) W dniu 24 Adar car Rosji Aleksander I ogłosił „krwawe oskarżenie” za fałszywe. Przez długie lata Żydzi byli oskarżani o to, że mordowali chrześcijańskie dzieci, aby użyć ich […]

19 Adar

 Ein Gedi  zabezpieczony – 19 Adar II 5709 Po wojnie o niepodległość (30 lis 1947 – 20 lip 1949) Izrael musiał zabezpieczyć, wzmocnić ochronę  swoje granice przed otaczającymi go wrogimi narodami arabskimi. Rejon Ein Gedi, na zachodnim brzegu Morza Martwego, […]

Ki Tisa

Parsza Ki Tisa  – Księga Szmot  (שְׁמוֹת) – Księga Wyjścia, rozdziały  30:11 – 34:35 Ki Tisa ( כִּי תִשָּׂא )— w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza: ” gdy zbierzesz….”, występuje jako pierwsze dwa wyrazy w drugim zdaniu Parszy (30:12). Parsza […]

Tradycyjne Hamantaszen

Bardzo smaczne ciasteczka. Składniki: 4 jajka 1 szklanka cukru 1/2 szklanki oleju sok z 1 cytryny 1 łyżeczka ekstraktu z wanilli 5 szklanek mąki 2 łyżeczki proszku do pieczenia 0,45 kg przygotowanej uprzednio masy makowej* lub 0,45 kg marmolady jabłkowej […]

13 Adar

Wojna przeciwko wrogom społeczności żydowskiej w Imperium Perskim (13 Adar 356 r. p.n.e.) Dnia13 Adar w roku 3405 od stworzenia świata, w całym Imperium Perskim toczyły się walki pomiędzy Żydami a tymi, którzy chcieli ich unicestwić zgodnie z dekretem wydanym […]

10 Adar I

Spotkanie Maharal’a Rudolfa II (1592) Rabin Judah ben Bezalel Lowe, znany jako Maharal z Pragi, był znany zarówno wśród Żydów, jak i nie-Żydów. Był mistykiem, który był szanowany za swoją świętość i widzę Tory, jej praw i przykazań a także […]

Post Estery – Taanit Ester

W przeddzień święta Purim – dnia 13 miesiąca Adar pościmy się ku pamięci postu i modlitw, jakie odprawiała Estera przed pójściem do Króla i w konsekwencji zwycięstwa nad Hamanem. Razem z Esterą pościli wówczas wszyscy Żydzi żyjący w granicach Imperium Perskiego. Wszystkim […]

Adar (I) 6

Haszem obdarował człowieka wspaniałą cechą, jest nią posiadanie wrodzonego zmysłu – „uczucie” okazywania komuś życzliwości i czerpania z tego głębokiej przyjemności. Może się to przerodzić w stosunki międzyludzkie do tego stopnia, że ​​człowiek będzie cenił bardziej drugiego nie mniej, a […]

Adar (II) 6

Tradycyjnie uważa się wśród starszych hanaszim (mędrców), że Tanja jest kompilacją rad udzielonych przez Alter Rebbe do hanaszim na jechidus’ch w latach 5540-5550 (1780/90). Latem 5552 (1792) Alter Rebbe rozpoczął tworzenie Tanji w formie, jaka istnieje do dziś. Rok później powstało już […]

3 Adar – Poświęcenie Drugiej Świątyni.

Budowa Drugiej Świątyni ukończona (349 p.n.e.) Poświęcenie drugiej Świątyni (Beit HaMikdash) w miejscu, gdzie znajdowała się zburzona Pierwsza Świątynia w Jerozolimie, było odprawione w atmosferze wielkiej radości w dniu 3 Adar roku 3412 od stworzenia świata (349 p.n.e.) po czterech […]

Miszpatim – po Synaju – prawa żydowskie-prawa ludzkie

Mówi się, że najbardziej zagadkową rzeczą w Parszy Tory Miszpatim jest sama parsza .  Jest to pierwsza parsza po objawieniu na Synaju i można się było spodziewać, że po tym objawieniu Tora zajmie się wzniosłymi, duchowymi sprawami. Zamiast tego Tora […]

Tu Biszwat – 10 ciekawych faktów

15 dnia żydowskiego miesiąca Szwat obchodzimy Tu bi-Szewat – Nowy Rok Drzew. We współczesnym Izraelu Tu B’Szwat obchodzony jest jako dzień świadomości ekologicznej i jest obchodzony przez sadzenie drzew, natomiast w czasach Świątyń symbolizował odrodzenie się natury po porze deszczowej […]

Ciasto na Tu BiSzwat

Smakołyk tu-biszwatowy – keks z suszonymi owocami:   Główne składniki: – 5 łyżek brązowego cukru – 2 duże jajka – 1 szklanka mąki orkiszowej – 2 łyżki oleju – 10 gramów proszku do pieczenia – 1/4 łyżeczki cynamonu (chyba, że […]

Tu BiSzwat

Tu BiSzwat  – Nowy Rok Drzew Tu BiSzwat, 15 dzień miesiąca Szwat w kalendarzu żydowskim jest początkiem Nowego Roku Drzew. Właśnie  o tej porze najwcześniej kwitnące drzewa w Izraelu budzą się do życia z zimowego snu i rozpoczynają nowy cykl owocowania. […]

Talmud Babiloński

Jest to monumentalne źródło klasyczne, obejmujące cały zbiór tradycji prawnych, duchowych, intelektualnych, etycznych i historycznych judaizmu. Pojawiło się jako komentarz do Miszny. Jest napisany głównie w języku aramejskim. Talmud zawiera nauki mędrców żydowskich, z których większość żyła w okresie po […]

Pirkei de Rabbi Eliezer („Księgi Rabina Eliezera”)

Dzieło rabiniczne nazwane na cześć Rabina Eliezera ben Jorkenusa, wybitnego mędrca I-II wieku. Ten midrasz zawiera interpretacje epizodów z Tanach oraz historie z życia przodków, komentuje narrację Tory, a także rozwija i wyjaśnia zasady moralne. Rozpoczyna się opowieścią o pierwszych […]

Szewat 12

Intelekt i podekscytowanie to są dwa odrębne światy. Intelekt – świat zimny i spokojny; podekscytowanie – świat kipiący i porywczy. Praca człowieka polega na ich łączeniu, zjednoczeniu. Porywczość przekształca się wówczas w pragnienie, natomiast intelekt w przewodnika w życiu pracy […]

Szewat 7

W wieku dziewięciu lat Alter Rebbe studiował geometrię i astronomię. W wieku dziesięciu lat stworzył kalendarz na piętnaście lat. Gdy miał dwanaście lat, zdarzyło się, że wykładał publicznie prawa Rambama dotyczące Kidusz Hachodesz.* Wybitni badacze Tory, obecni w tym czasie […]

Pidion Haben – wykupienie pierworodnego syna

Pidion Haben Micwa wynikająca bezpośrednio z przykazań Tory: Księgi Wyjścia (Szmot), Kapłańskiej (Wajikra) oraz Liczb (Bamidbar) – dotyczy wykupienia pierworodnego syna. „…A każdego pierworodnego człowieka, z synów twoich wykupisz…” (Szmot, 13:13). Pidyon haben, czyli „wykupienie pierworodnego syna”, to ceremonia, podczas […]

Miesiąc Szewat

Miesiąc Szewat (też Szwat; hebr. שבט) jest piątym miesiącem żydowskiego kalendarza cywilnego (licząc początek roku w miesiącu Tiszrei), a jedenasty kalendarza religijnego (licząc początek roku w miesiącu Nissan – wyjścia Izraelitów z Micraim).. Szewat przypada na miesiące styczeń-luty w kalendarzu […]

Beszalach

Parsza Beszalach – Ks. Szmot  (שְׁמוֹת) – Ks. Wyjścia, rozdziały  13:17-17:16: Beszalach — w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza “gdy uwolnił”.  Parsza Beszalach jest 16m w kolejności tygodniowym odcinkiem czytania w cyklu rocznym czytania Tory i czwartym w Księdze Wyjścia. […]

Parsza Tory Beszalach

I stało się, gdy uwolnił Faraon lud, że prowadził ich Bóg drogą ziemi Pelisztów…. I obwodził Bóg lud drogą pustyni ku morzu Sitowemu. Uzbrojeni zaś wyszli synowie Izraela z ziemi Micraim. Zabrał też Mojżesz kości Jozefa ze sobą, bo przysięgą zaklinał […]

Tewet 16

Cemach Cedek powiedział Rabinowi Hendelowi* w jechidus’ie: „Studiowanie Zoharu wywyższa duszę; studiowanie midraszu pobudza serce; Tehillim – łzami oczyszcza (naczynie)”. Reb Hendel był chasydem, który uosabiał wiele cech chasydzkich – pokorę, ciepło serca, współczucie, żarliwą wiarę. 

Trzynaście najważniejszych zasad wiary judaizmu

Według Komentarza RaMBaMa do Miszny, Sanhedrin 10:1 Punkt 1 Wierzę pełnią wiary, że Stwórca, błogosławione jest Jego Imię, tworzy wszystkie stworzenia i kieruje nimi i tylko On sam wszystko uczynił, czyni i będzie czynił. Punkt 2 Wierzę pełnią wiary, że […]

16 Tewet

Ocalenie Żydów w Bagdadzie (1638) Tego dnia Murad IV, Sułtan Imperium Osmańskiego, odbił Bagdad od perskiego szacha po czterdziestodniowym oblężeniu. Żydzi z Bagdadu, którzy cierpieli pod rządami szacha, obchodzili ten dzień każdego roku, chwaląc B-ga za uratowanie ich spod panowania […]

Wajigasz

Parsza Wajigasz  – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  44:18–47:27 Wajigasz lub Waigasz –ֵּ w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „i przystąpił…”,  jest to pierwszy wyraz w tej parszy.  Parsza Wajigasz jest 11-ą w cotygodniowym czytaniu Tory w cyklu rocznym.  Tekst […]

Zot Chanukah

„Zot Chanukah” – jest to ósmy dzień Chanuki jest również znany jako Zot Chanuka (dosł. „To jest Chanuka”), po kluczowym wyrażeniu w specjalnym czytaniu „Chanuka Tora” na ten dzień (Liczb, 7:54-8:4). W kalendarzu żydowskim dzień zaczyna się tuż po zmroku; […]

Błogosławieństwa chanukowe przy zapalaniu świec

1. Baruch Ata Adonaj Elochejnu Melech Haolam Aszer Kideszanu Bemicwotaw Weciwanu Leadlik Ner Chanuka. Błogosławiony Jesteś Ty, Panie nasz B-g, Król Wszechświata, który uświęcił nas Jego przykazaniami i nakazał Zapalać świece na Chanukę. 2. Baruch Ata Adonaj Elochejnu Melech Haolam […]

Chanuka gelt

Odwiecznym zwyczajem jest rozdawanie dzieciom w prezencie w okresie Chanuki „Chanuka gelt” (tzw „pieniądza chanukowego”). Rebbe Chabad-Lubawicz zachęcał by rozdawać dzieciakom Chanuka gelt” każdego dnia trwania Chanuki – z wyjątkiem Szabatu, (kiedy się nie daje prezentów).   Chanuka gelt (w […]

Micwy – co to jest micwą?

Proste ( bezpośrednie) znaczenie słowa micwa to rozkaz/nakaz. W tym znaczeniu występuje w Chumaszu Mojżeszowym, czyli w Pięcioksięgu Mojżesza w różnych formach około 300 razy.  Wyraz „micwa” ogólnie odnosi się do B-skich przykazań dla narodu żydowskiego, rzeczy, które On chce, […]

Kislew 28

Było w zwyczaju, że Cemach Cedek urządzał coś w rodzaju farbrengen podczas jednego z wieczorów Chanuki z rodziną, synowe też były obecne. Nazywało się to „wieczorem latkes”. Taka była też praktyka Alter Rebbe i Mitteler Rebbe. Wśród historii opowiadanych przez […]

20 Kislew – publikacja Tanji

Dnia 20 Kislew została opublikowana Księga Tanja (rok 1796) To był pierwszy wydruk „Biblii chasydyzmu” -Tanji, Opus Magnum Rabina Schneura Zalmana z Liadi, założyciela Chabadu. Tanja jest głównym dziełem filozofii Chabadu i podejścia Chabadu do mistycyzmu chasydzkiego, ponieważ określa jego […]

20 Kislew

Odezwa Ezdrasza – 20 Kislew 347 rok p.n.e. Ezra Scriba (Ezdrasz), przewodniczący Sanhedrynu i przywódca narodu żydowskiego w czasie budowy Drugiej Świątyni, wygłosił historyczne przemówienie na trzydniowym zgromadzeniu Żydów w Jerozolimie, zachęcając ich do przestrzegania nauk Tory i do przestrzegania […]

Menora publiczna – trudne początki

Menora Chanukowa – wielka menora dumnie ukazująca się publicznie podczas Święta Chanuki aby uczcić święto i upublicznić Cud Chanuki, zwykle w tym okresie  odbywają się też publiczne wydarzenia z udziałem zaproszonych dygnitarzy, którzy zostają uhonorowani zapaleniem jednej ze świec menory. […]

Świece Szabatowe

Świece szabatowe  –  Rozświetl swój świat Jedną małą świeczką można rozświetlić cały dom. Może nawet cały świat. Moc świeczki. Światło zawsze było żydowską tajną bronią numer jeden. Odrobina światła może przegnać gęstą ciemność. Dlatego mędrcy mówią, gdy rzeczy się zaciemniają […]

Oszustwo

… do parszy Tory Toldot: Oszustwo W jednej z najbardziej dramatycznych historii w Torze czytamy o epickim oszustwie Jakuba. Oszukał swojego ojca Isaaka, podając się za swojego starszego brata Esawa, kradnąc w ten sposób błogosławieństwo przeznaczone dla Esawa, jako syna […]

4 Kislew

Zachariasz przepowiedział Era Mesjanistyczną (3410 / -352) Delegacja z Babilonii zwróciła się do Proroka Zachariasza, z zapytaniem: czy post z dziewiątego dnia Aw jest nadal obowiązuje gdy Druga Świątynia zostałą odbudowana. W odpowiedzi Zachariasz przekazał posłanie Stwórcy, że to nie […]

Jak polepszyć jakość swojego życia?

Na takie dociekliwe pytanie żadna odpowiedź nie będzie w pełni satysfakcjonująca! Jednak mówiąc całkiem poważnie, to trzeba zastanowić się nad tym, kto zadaje takie pytanie. Często bywa, że jest to osoba, która już „odhaczyła” swoją czterdziestkę. W takiej sytuacji mamy […]

1 Kislew

Rosz Chodecz miesiąca Kislew 5738. Tego dnia Lubawiczer Rebbe wrócił do domu po przeżytym zawale serca (rok 1977). Po raz pierwszy od czasu poważnego rozległego zawału serca, który się zdarzył pięć tygodni wcześniej, w przeddzień Święta Szmini Aceret, Rebbe wyszedł […]

12 Faktów o miesiącu Kislew

Warto wiedzieć – dwanaście faktów o miesiącu Kislew. 1. Jest to miesiąc dziewiąty i jednocześnie trzeci. Rok żydowski ma (co najmniej) dwie „głowy”: miesiąc Nissan na wiosnę i Tiszrei na jesieni. Tak więc, licząc od miesiąca Nissan, Kislew jest miesiącem […]

Toldot

Parsza Toldot – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju)  25:19 – 28:9 Todot lub Tol’doth —w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego oznacza „rodowód”, “pokolenie” lub też „ptomek” – jest to drugie słowo i zarazem pierwszy wyraz dystynktywny w tej parszy.  Parsza Toldot jest […]

Cheszwan 28

Pojęcie B-skiej Opatrzności jest następujące: nie wszystkie konkretne działania różnych poszczególnych osób są prowadzone przez Opatrzność, i nie jest tak, że wyłącznie Opatrzność sama w sobie jest siłą życiową, podtrzymującą egzystencję każdego – nawet bardziej, konkretne działania jakiejkolwiek osoby w […]

Cheszwan 26

Realnym sposobem poznania własnego charakteru jest rzetelne rozpoznanie własnych wad oraz własnych cech pozytywnych. A gdy się pozna swoje wady trzeba je przepracować, naprawić, a nie użalać się nad sobą.  

Cheszwan 17

Czasu trzeba strzec. Należy pilnie „przyjąć jarzmo Tory”. Każdy mijający czas to nie tylko dzień, ale także życiowe przemijanie. Dni mijają; jak mówi Talmud (Jeruszalmi Berachot 1: 1), „Dzień wchodzi i odchodzi dzień, wchodzi tydzień itd.,… miesiąc itd.,… rok itd.…” […]

Wajera

Parsza Wajera – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 18:1 – 22 Wajera (w tłumaczeniu z języka Hebrajskiego: „I ukazał się mu…” – są to pierwsze słowa tej parszy). „Wajera” jest czwartą parszą w rocznym cyklu czytania Tory. Ta parsza składa […]

17 Cheszwan

Wielki Potop – początek (2105 r. p.n.e.)   Ulewne deszcze zaczęły padać dnia 17 Cheshvan roku 1656 od stworzenia świata (2105 r. p.n.e.), zalewając ziemię, woda wznosiła się ponad szczyty najwyższych gór. Tylko Noach – jedyny Sprawiedliwy i jego rodzina […]

Judaizm a aborcja

Aborcja – przerwanie ciąży – generalnie jest zabronione przez żydowskie prawo – halachę, chyba że jest to jedyny sposób na uratowanie życia matki nienarodzonego dziecka. Kwestia aborcji jest prawdopodobnie jednym z najbardziej drażliwych i trudnych tematów życiowych, ale też w […]

Cheszwan 14

Człowiek powinien szukać duchowości w życiu z całą siłą i stanowczością, tak jak szuka pomyślności materialnej w swoim życiu …

Chanukowe ciasteczka

Chanukowe ciasteczka 1 szklanka margaryny lub masła 2 jajka 2 łyżki soku pomarańczowego 1 łyżka wanilii 1 szklanka cukru 3 szklanki mąki 1/2 łyżeczki proszku do pieczenia Foremki do wycinania ciastek (np menorah, drejdel, świeczka) posypka (opcjonalnie) Wymieszaj składniki, wyrób […]

Lech Lecha

Parsza Lech Lecha – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 12:1 – 17:27 Lech-Lecha [lub Lekh-Lekha lub Lech-L’cha] –  w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza “wyjdź sobie” ) — są to piąte I szóste słowa w trzeciej w kolejności parszy w […]

Cheszwan 4

Codzienne studiowanie Tory jest kluczowe dla samego życia. Dotyczy to nie tylko duszy uczącego się, ale także dusz jego rodziny. Wówczas (poprzez studiowanie Tory) atmosfera domu staje się atmosferą Tory i pobożności.

Cheszwan – Marcheszwan

Warto wiedzieć, że: 1. Miesiąc Cheszwan = Marcheshvan Podobnie jak nazwy innych miesięcy używane przez współczesnych Żydów, obecna nazwa w tym miesiącu pochodzi z Babilonu. Istnieją jednak dwie odmiany tej nazwy: „nazwa własna” zapisana w Talmudzie i używana w dokumentach […]

Cheszwan 3

Bereiszit radosna sedra (parsza), chociaż zakończenie tej parszy nie jest zbyt radosne – za grzechy ludzkości następuje Wielki Potop. Jednak Noach zostaje uratowany – szczęśliwe zakończenie parszy Noach – rodzi się Abraham – nasz Praojciec. Nadszedł naprawdę radosny optymistyczny tydzień […]

Noach

Parsza Noach – Bereszit – בראשית (Księga Rodzaju) 6:9 – 11:32 Noach, Noiach, Nauach, Nauah, lub Noah (jest to imię Hebrajskie ). Parsza jest drugim cotygodniowym odcinkiem czytania Tory w cyklu rocznym. Parsza  „Noach”  składa się z 6907 Hebrajskich liter, […]

Gdy uderza w nas nieszczęście

B”H 5 nisan, 5735 [17 marca 1975] Brooklyn, N.Y. W.P. Rose Goldfield 13 Jam Suf Ramat Eszkol, Jerozolima Szolom Ubrocho Otrzymuję Pani listy i ufam, że również Pani przekazane zostały moje uszanowania przez Pani brata R. Zalmena, który przyjechał tu […]

Dlaczego niektóre litery w Torze mają „korony”

Jeśli przyjrzeć się uważnie literom sefer Tora (zwoju Tory), można dostrzec, że wiele liter jest zakończonych małymi niby ‚kolcami’ lub też ‚koronami’, zwanymi tagin lub ketarim – w tłumaczenie z aramejskiego i hebrajskiego: „korony”. Czasami nazywane są również zajinami, ponieważ […]

Studiowanie Tory – trzy poziomy.

Nas Żydów nazywają „Narodem Ksiąg”, ponieważ nasz związek z nimi, przywiązanie do ksiąg stało się wręcz legendarne. Prawo nakazuje nam poświęcać każdą wolną chwilę na studiowanie. Kiedy rodzi się dziecko, życzymy jego rodzicom: „Obyś był godzien poprowadzić go do Tory”. […]

Adam, pierwszy człowiek w Gan Eden

Zadanie Adama przed grzechem zakazanego owocu? W tygodniu, gdy zaczynamy czytanie (kolejne!) Chumaszu – Pięciu Ksiąg Tory, zadajemy sobie pytanie: Jeśli częścią celu Człowieka jest oczyszczenie świata ze skutków grzechu zakazanego owocu, jakie zadanie miał Adam, zanim zgrzeszył? Według naszych […]

Mądrości z Tory płynące

Własne błędy…. uczą. …I przykazał Wiekuisty, B-g, człowiekowi i rzekł: „Z każdego drzewa ogrodu pożywać możesz, ale z drzewa poznania dobrego i złego, – pozywać zeń nie będziesz; bo gdy spożyjesz z niego – zginiesz!….” (Bereszit, 3:16-18) Lecz nie uszanowali […]

Tiszrei 25

Dziesięć melodii, niektóre tylko pojedyncze strofy, przypisuje się autorstwu Alter Rebbe jako skomponowane przez niego. Te przypisywane Mitteler Rebbe zostały skomponowane w jego czasach i śpiewane w jego obecności, ale on ich nie skomponował. Miał grupę utalentowanych muzycznie młodych mężczyzn, […]

Me’uberet zana – Rok przestępny

„ Rok w ciąży” Rok przestępny – po hebrajsku – „me’uberet szana” (w tłumaczeniu dosłownym „rok ciąży”) w kalendarzu żydowskim występuje 7 razy w cyklu 19-letnim, ma 13 miesięcy zamiast  cyklicznych 12 miesięcy. Wynika to z tego, że oparty na […]

Uszpizin

Uszpizin   Sukot kojarzy się z gościnnością. Zapraszamy przyjaciół, rodzinę i społeczność do naszej suki i też odwiedzamy innych. Uszpizin, (aramejski: „goście”), według żydowskiej kabalistycznej opisanej w Księdze Sefer HaZohar („Księga Blasku”), siedmiu starożytnych honorowych gości odwiedzają nasze suki w […]

Wezot Habracha

Wezot HaBracha – Księga Dwarim (Ks. Pwt Prawa) 33:1-34:12 Wezot HaBracha— w tłumaczeniu z języka hebrajskiego oznacza „a oto błogosławieństwo..” – są to pierwsze słowa tej Parszy.  Wezot HaBracha jest 54 i ostatnim rozdziałem cotygodniowego czytania Tory w cyklu rocznym […]

Święto Sukot – 13 faktów.

1. Sukot rozpoczyna się w czasie pełni księżyca. Żydowskie święto Sukot rozpoczyna się o zmroku 15 dnia żydowskiego (księżycowego) miesiąca Tiszrei, kiedy księżyc jest w zenicie. Trwa przez kolejne siedem dni. Tuż bezpośrednio po Sukot rozpocznie się Święto Szemini Aceret […]

Kaparot

Zaledwie kilka miesięcy po tym, jak Izraelici opuścili Egipt w 2448 roku od stworzenia świata (1313 p.n.e.), zgrzeszyli, gdy wykonali złotego cielca, oddając mu cześć. Mojżesz wstąpił na górę Synaj i modlił się do B-ga o przebaczenie. Dwa razy po […]

Szabat Szuwa

Szabat Szuwa – inaczej: Szabat Nawrócenia lub Szabat Pokuty – jest to Szabat przypadający na okres trwania Dziesięciu Dni Pokuty, w okresie pomiędzy Rosz HaSzana a Jom Kipur. Nazwa pochodzi od pierwszych słów Haftary, odczytywanej tego dnia z Księgi Izeasza […]